Image

Turabi Saltık
Kafkas Tarihinden Yapraklar
Turabisaltik@mynet.com
Tüm Yazıları

19 Ağustos 2015, Çarşamba

Altın Post Efsanesi

Kolkhide coğrafyası, eskiden beri düşler ve zenginlikler ülkesi olarak biliniyordu. İklimin uygunluğu, madenlerinin zenginliğiyle eski Yunan halklarının dikkatini çekmişti. Kolkhide, günümüz Abhazya ve Gürcistan topraklarının tarihi adıydı. Altın ve gümüş madenleriyle ünlenmişti. MÖ. 10. yüzyıldan itibaren demir, altın ve gümüş madenleri işletilmeye başlanmıştı. Anadolu ve Ege halkları özellikle Karialılar, Kolkhide coğrafyasının zenginliklerini kendileri elde etsinler diye pek çok korkutucu efsaneler, destanlar yaygınlaştırmışlardı. Ancak gene de zenginliklere ve altına düşkün topluluklar özellikle de Miletoslular MÖ. 630’da Karadeniz’in bu günkü Abhazya toraklarına Pitsunda, Soçi, Sohum coğrafyasına gitmişlerdi. Burada karasal sınırları belirli Panahogoriya adlı kentler kurmuşlardı. Yunan mitolojilerinde adı geçen Argonovatlar Altın Postu elde etmek için buraya gelmişlerdi.

Altın Post, Yunan mitolojisinde kutsal olan bir Kanatlı Koç postunun adıdır. Boiotia (Thebotia) topraklarında Athamas adında bir kral yaşıyordu. Kral Athamas Rüzgâr tanrısı Aiolos’un oğluydu. Kralın karısı Olympos tanrıları tarafından Deniz tanrıçasına dönüştürülen Leukothe adındaki kadın tanrıça olduğunda, İno adını alır. İno, Zeus’a minnettarlığını ispatlamak için iki üvey çocuğu olan Phriksos ile Helle’yi Zeus’a kurban etmek isteyince; Rüzgâr ve Bulut tanrısı gökten bir Kanatlı Kutsal Koç gönderir. Kanatlı Kutsal Koç altın postludur, iki kardeşi sırtına alır göklere uçurur. Göklere uçtukları sırada Helle, denize düşer. Düştüğü yere Hellespontus (Çanakkale boğazı) adı verilmiştir. Helle ile kardeşi Phriksos, Hera’nın hışmına uğrayarak aklını oynatan Boiotia (Theboiotia) Kralı Athamas’ın çocuklarıdır. Kız kardeşi Helle denize düşünce tek başına kalan Phriksos, Kolkhide topraklarına ulaştığında orada bu kutsal Kanatlı Koçu, Baş tanrı Zeus’a kurban eder. Kurban edilen Kutsal Koç’un postu “Altın Post” olarak adlandırılır ve derisi Kolkhide Kralı Aietes’e armağan edilir. Aietes, kendisine armağan edilen Altın Postu, savaş tanrısı Ares’in koruluğunda bulunan bir ulu meşe ağacına asar. Koruması için bir ejderhayı bekçi eder. Altın Post’tan haberi olan İolkos Kralı Pelias’ın kardeşinin oğlu Yason, Teselyalı bir kahramandır. Altın Postu bulup Pelias’a getirmesi için görevlendirince Argonovatlar Seferi başlar.

Yason, söylenceye göre Aison’un oğludur. Aison, İalkos kentinin kurucusu Kretheus ile Tyro’nun oğludur. Yason, Olympos tanrıları öncesi yarı-insan, yarı-hayvan olan mitoloji yaratıklarından Kentauros - At adamların en iyisi, en merdi en bilgesi kabul edilen Kheiron tarafından yetiştirilir. Aison’un üvey kardeşi Pelias, Yason’un babası kral Aison’u zor yoluyla tahttan indirir. Onu tutuklatır. Yason amcasından babasının tahtını geri ister. Tahtı geri vermeyen zorba amca Pelias, Yason’u, nasıl olsa sağ dönmez diyerek Altın Postu getirsin diye Argonautlar Seferi’nde görevlendirir. Kral Pelias, Yason’un sefere çıktıktan bir süre sonra öldüğü haberini alınca, Yason’un babası Aison’u öldürmeyi düşünür. Onun boğa kanıyla kendi kendisini zehirlemesine müsaade eder.

Argonautlar, “Altın Postu” ele geçirmek için Kolkhide ülkesine doğru Argo adında bir gemiyle yola çıkarlar. Argo hızlı anlamına gelen ve Argos adlı bir usta tarafından yapılan elli beş kürekle çekilen bir gemidir. Yason, gemiye elli beş gözü pek kişi alır. Akhalı halkından olan bu elli beş kişiye Argonautlar adı verilir. Geminin önderi Yason, gemiyi yapan Argos, dümen görevlisi Tiphys, ozan Oropheus, Zetes, Kallis, Kastor, Polydeukes, Telemon, Pelus, Polluks, Melegaros ve Herakles ile dönemin üç ünlü kâhini olan İdmon, Amphiaros, Mopsos bu gözü kara kişiler, Kolkhide ülkesine Altın Postu elde etmek için sefere giderler. Ege Denizinden geçerek Limni adası, Semadirek, Helespontus (Çanakkale boğazı), Marmara denizi ve Karadeniz’de türlü maceralardan sonra Kolkhide topraklarına ulaşırlar.

Kolkhide Kralı Aietes’tir. Aietes Güneş tanrısı Helios ile Okenos’un (Okyanus) kızı Perseis’in oğludur. Argonautlarla Kolkhide’ye gelen Yason, Kral Aietes’ten Altın Post’u ister. Aietes pek çok denemeden sonra Altın Postu Yason’a verebileceğini söyler. Kralın Medeia adında büyücü bir kızı vardır. Medeia, Yason’a âşık olur. Önceleri iyilik perisi olarak bilinen Medeia, sonradan kötü büyüler yapan biri olur. Babasına karşı âşık olduğu Yason’un tarafını tutar. Altın Postu almasına yardım eder. Yason, Kutsal Korulukta meşe ağacına asılı Altın Postu bekleyen ejderhayı öldürür. Medeia’yı da alarak kaçar. Kolkhide Kralı Aietes peşlerine düşünce büyücü Medeia kardeşi Absyrtos’u büyü yaparak parçalara ayırır, denize atar. Aietes’in oğlunu denizden kurtarması için oyalanmasını sağlar.

Yason, Teselya’da bulunan İalkos’a döndüğünde Medeia ile evlenir. Büyücü Medeia boğa kanıyla zehirlenen Yason’un babası Aison’u parçalara ayırır, kazanda kaynatır, onu diriltir. Yaptığı iksir sayesinde de gençleştirir. Bu uygulamayı gören Yason’un düşmanı Pelias da gençleşmek ister. Medeia, Pelias’ı parçalar, bir kazanda kaynatır. Öyle ölü halde bırakır. Yason’la birlikte Korintos’a kaçar. Yason burada, Korintos Kralının kızı Kreusa’ya âşık olur. Medeia’yı terk eder. Kıskançlık yüzünden Medeia Yason’un çocuklarının tamamını keser. Kreusa’ya bedenini yakan bir giysi hediye eder onu da yakarak öldürür. Medeia Atina’ya gider. Atina’nın efsanevi Kralı Aigeus (Ege) ile evlenir.

Bu metni kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

Yorum Yapın

Sayın okurumuz, yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye girişi yapmak için tıklayınız.

Kalan karakter (600)

Henüz yorum eklenmemiş

GAZETE

ARAMA EKLENTİSİ

Banner