Tefrika:Amerika Birleşik Devletleri Demokrat Dergisi

0
14

Cilt: 0031 Sayı: 172 (Ekim, 1852)

Çerkesya ve Kafkaslar
(Sayfa 301-305)
Çeviri: Serap Canbek / Jıneps
I. Bölüm
Genelde Çerkesya olarak adlandırılan Kafkaslar insanın dünyevi mükemmeliyetin en yüksek derecesine ulaştığı kahramanlığın ve maceraperest ruhun ülkesidir ve Avrupa’nın ana uluslarının kökenlerinin buradan türediği tahmin edilmektedir.
Okul çağındaki her Amerikalı Fransa’yı İspanya’dan ayıran büyük dağ silsilesini duymuştur, Pireneler’de yaşayanların uluslarına aynı bizdeki Rocky dağlarında yaşayanlar kadar aşinadırlar. Ama gelişkin fikirli Amerikalılar dahil 10 kişiden birinin bile denizden denize uzanan geçilemez bir engel oluşturan Kafkas dağlarının gücü ve öneminin farkında olup olmadığından şüpheliyiz. Pireneler’in rakımından daha yüksek, iki kat geniş ve daha uzundur.
Ermenistan ve İran’ın kuzeyinde, Kerç Boğazı’ndan uzanarak doğuda Hazar Denizi’ne varan 600 mil uzunlukta, genişliği 120-250 mil arasında değişen Karadeniz’in doğu kıyısına, Hazar Denizi’nin batı kıyısına hakim olan bu bölgede Çerkesya dağlık ülkesi bulunur.
Burası son günlerde Kafkasya’nın doğal surlarını koruyan halkı ile dünyanın gözlerini üzerine çeken ülkedir.
Avrupa halkına göre Çerkesya bağımsızlık ruhunun sergilendiği bir örnektir, etrafındaki imparatorlukların yükselişlerinden ve düşüşlerinden etkilenmeyen ve tedirgin olmayan bir ülke. Herkesin bildiği gibi hücumlara uğramıştır ama aynı zamanda özgür doğmuş dağlılarının şanlı duruşları da bilinmektedir. Sadece haritaya bir kez göz atmak bile bu bölgenin hayati önemini ve neden saldırılara uğradığını ve aynı zamanda saldıranların karşılaştıkları zorlukları anlamaya yetecektir. Güney Rusya’nın İran ve Gürcistan’la iletişimi Kafkas dağlarının yüksekliği nedeniyle güçleşmektedir, bu dağlar denizden denize, kuzeyde Kuban ve Terek nehirlerinin boğazlarından güneydeki Kur nehri vadisine uzanır ve bunların üzerinde sadece 2 yol vardır. Bir tanesi Tiflis-Mozdok arasındaki büyük askeri yoldur, bu yol kararlı 1000 tane adamın en büyük ordu karşısında bile kapayabileceği dar Vladikafkas geçidi boyunca uzanır. Ayrıca bu yol çığlar nedeniyle sık sık zarar görmektedir ve bakımı Rus hükümetine yılda 30.000 gümüş rubleye mal olmaktadır. Diğeri Hazar Denizi boyunca dağların eteklerinde uzanan Kislar-Bakü yoludur, iki tane zor ve önemli geçidi vardır. Eski çağlarda zorlukları nedeniyle ünlü olan Tarkan ve Derbend.. (Türkçe adı Demirkapı). Bu yol doğuya doğru o kadar uzar ki Tiflis’e yolculuğu 330 mil kadar fazlalaştırır. (Devam edecek)
Not: Gazete olarak ilettiğimiz belgelerin çevirisi yanında, araştırmaları sonucu ulaştığı belgeleri de gazetemiz için çeviren Serap Canbek’e Jıneps Yayın Kurulu olarak teşekkür ediyoruz. Yayınına başladığımız 1852 tarihli belge, Sear Canbek’in ulaştığı şimdilik en eski tarihli belge.

Sayı : 2009 07

Yayınlanma Tarihi: 2009-07-01 00:00:00