Çerkeslerin de azınlıkları var

0
11
Grekler Sıradan Bir Ulus Değildir

Adıgey’in (Adıge Cumhuriyeti –AC) Krasnodar Kray’dan ayrılıp bir cumhuriyet olmasıyla birlikte, AC’de yaşayan etnik topluluklar kendi ulusal örgütlerini kurmaya başladılar. Yaşamın bir gerçeği; her ulus kendi kültür, dil ve tarihini öğrendikçe, cumhuriyetteki uluslar arasındaki bağlar daha da güçleniyor. Bu oluşumda sivil toplum örgütlerinin katkıları vardır.
Aristotel Spirov, AC Grekleri (Rumları) toplum örgütü başkanıdır.
– AC’de önceleri bir sporcu olarak tanınıyordunuz. Sambo ve judo gibi savaş ve dövüş sporlarında uluslar arası düzeyde başarılar elde etmiş birisiniz. Şimdi Grek toplum örgütü “ARGO”nun başkanısız. “ARGO” ne anlama geliyor?
– Bu bir gemi adıdır, gemi Argo, tayfası da Argonatlar diye isimlendirilmişti. Rusçaya daha yakın bir söylemle, “ARGO” da Argonatlara benzetiliyor. Grekler, antik çağda gemilerle Kolkhis’e (Güneybatı Kafkasya’ya) altın aramaya gelmişlerdi.
 – “ARGO” adlı etnik örgütünüzü kurmaktaki ilk amacınız neydi?
– Sovyetler Birliği dağılınca, Rusya’da her yerde etnik toplum örgütleri kurulmaya başlandı. 1991 yılından söz ediyorum. AC, Krasnodar Kray’dan ayrılıp cumhuriyet olunca, AC’nin devlet yapısına uygun düşecek düzenlemeler yapmaya, kararlar almaya başladık. Ulusal kültürümüzü ve dilimizi (Grekçeyi) genç kuşaklara öğretme amaçlı çalışmalara öncelik verdik.
Örgütümüzün yönetim kuruluna 17 üye seçtik. Bir dans topluluğumuz var, AC’nin kutlama günlerine katılıyor.
– Grekçeyi öğretme konusunda bir şey söylemeyecek misiniz?
– Küçük çocuklarımızın Grekçe öğrenim gördükleri bir sınıfımız vardı, ancak öğretmen yokluğu nedeniyle öğrenim sona erdi. Gaverdovski (*) İlköğretim Okulu Müdürü Aleksandr Defterov’a sorunumuzu anlattık. Müdür “ARGO” örgütü yönetim kurulu üyesi, bize yardımcı olacağını umuyoruz.
– Öğretmen bulabilecek misiniz?
– Arıyoruz, bulacağız.
– Küresel ekonomik kriz Rusya ekonomisini sarsmış durumda, kriz sizin için de sorun yaratıyor mu?
– Moskova Manejni Meydanı olayları, Domodedova’daki bombalı saldırı bizi çok tedirgin etti. Bu tür huzursuzluklar ekonomik kriz sonucu yaşam düzeyinin düşmesi, geçim sıkıntısı gibi nedenlerden kaynaklanıyor, bu olumsuz tablodan yararlanmak isteyen “gizli” güçler hemen devreye girdiler, kargaşa ve değişik uluslardan kişileri çatıştırma peşindeler. Gençlerimiz çok kaygılı, işsizlik var, birçok istek ve önceliğimizi ertelemek zorunda kalıyoruz.
– Grekler olarak din konusundaki tutumunuz nedir?
– Herhangi bir dini egemen kılmak doğru olmaz. Biz Hıristiyanız. AC’de birçok ulus yaşıyor (**). Bu insanlar arasında dini yollarla bir dayanışma kurmak olanaklı. Uluslar arasındaki kardeşlik bağlarını güçlendirici bir eğitimin gerekliliğine katılıyorum. Barış Ligi örnek alınmalı.
– Rusya Barış Ligi AC kolu Başkanı, biliminsanı ve profesör Tsuıvıç’ Nalbıy ile birlikte yürüttüğünüz çalışmaları geliştirmeyi düşünüyor musunuz?
– Birbirimizi anlıyor ve birbirimize değer veriyoruz. 2010 yılında birlikte Türkiye’de Trabzon’da bulunduk. Trabzon tarihi bir Grek (Rum) kenti. Değişik ülkelerden gelmiş hemşeriler orada buluştular. Şarkılar söylendi, danslar edildi, birbirlerini bilgilendirdiler.
– Greklerin müzik aletleri nelerdir?
– Kemençe (ince saz), lir (arp, telli çalgı), buzuki (gitar ve bağlama karışımı bir enstrüman), vb. müzik aletlerimiz var. Çalgı telleri bir tıngırdatıldığında, iç açıcı bir ses, müzik kaplar ortalığı.
– Grekler tarihsel bakımdan, biraz da olsa Çerkeslere benziyorlar. Birçok ülkeye dağılmış durumdalar.
– Yüzyıllarca önce, Rusya ile Türkiye arasında yapılan savaşlar sonucu ulusumuz büyük bir yıkıma uğradı. Amerika ve Avustralya’da birkaç milyon Grek yaşıyor. RF Grekleri Örgütü Başkanı İvan Savedi’dir ve Devlet Duması’nda milletvekilidir. Grekler olarak RF’de 45 örgütümüz var. Toplantılarımızı Leningrad Oblastı, Krasnodar ve Stavropol krayları, AC ve daha başka yerlerde de yapıyoruz.
– Grek sanatını gençlere öğretmeye çalışıyorsunuz ama AC’yi terk eden Grek sayısı da az değil. Ayrılma nedeni ne olabilir?
– Grekçeyi ve Grek sanatını gençlerimiz öğreniyorlar, 18 yaşına bastıklarında da Yunanistan’a gidiyor ve orada kalıyorlar. Yunanistan’daki toplumsal yaşamı daha iyi buluyor, yeğliyorlar. Yetiştirdiğimiz gençlerin AC’den gitmeleri, bizim için de yıkım oluyor. Çocuklarımızın örnek alacakları ağabeyleri kalmıyor, işte bu durumlara düştük. Aileleri daha sık bir araya getirmeye çalışıyoruz.
– Eskiden inşaat işi yaptığın arkadaşların tarafından söyleniyor.
– Maykop’taki 17. okulun o zamanki müdürü, şimdiki Devlet Başkanımız Thakuşın Aslan idi. O okulda inşa ettiğimiz büyük spor salonunda gençlerimiz hala judo eğitimi görüyorlar. Orası gençlerin spor evi oldu. Thakuşın Aslan’ın sporu sevdiğini ve spordan anladığını,daha o günlerden fark etmiştim.
– Rusya’da spor seviliyor, ancak bununla yetinilmiyor, Olimpiyat oyunlarına da öncülük ediliyor.
– Ş’açe’de (Soçi) yapılacak Olimpiyatlara AC’li toplum örgütlerinin alınmalarını istiyorum. Adıge Xase, Tatar kuruluşu “Dusluk” ve daha başka örgütlerle dostça/yakın ilişkilerimiz var. Bu dostluk anlayışını sürdürmek, birbirimize değer vermek, birlik ve beraberlik içinde bir yaşam istiyoruz.
Yemt’ıtl Nurbıy, Adıge maq, 4 Şubat 2011
Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız
(*)-Gaverdovski: Maykop kentinin bir banliyösü. 2002 nüfus sayımına göre, AC’de çoğu Gaverdovski’de olmak üzere, 1700 Grek yaşıyor. (HCY)
(**)-AC’de Adıge, Rus ve Grekler dışında 2002 nüfus sayımına gore başlıca şu etnik gruplar vardı: Ermeniler (15.300), Ukraynalılar (9.100), Kürtler (3.600), Belerus (1.900), Roman (1.800), Azeri (1.400), Alman (1.200), Çeçen (1.100), vd. (HCY)  
 Not: Açıklayıcı bilgiler çevirmene aittir.
(Kısaltılarak yayınlanmıştır. Jıneps)

Sayı : 2011 03

Yayınlanma Tarihi: 2011-03-01 00:00:00