21 Şubat’ta tüm dünya Anadil Günü’nü kutladı. 50 yıl önce, 21 Şubat günü, anadilleri Bengalcenin resmi dil olarak tanınması talebiyle gösteri yapan öğrenciler, polis güçleri tarafından öldürülmüştü. 1999 yılında UNESCO Genel Konferansı, 1999 yılında, dil çeşitliliğinin korunması amacıyla 21 Şubat’ı anadil günü olarak kabul etti. UNESCO uzmanlarının tahminlerine göre, dünyadaki altı bin civarındaki dilin yarısı yakın bir gelecekte yok olacak.
21 Şubat tüm dünyada Anadil Günü olarak kutlanıyor. Yarım yüzyıl önce bugün Bangladeş’te polisler, anadilleri Bengalcenin resmi dil olarak tanınması için gösteri yapan üniversite öğrencilerini vurmuştu. 1999’da UNESCO Genel Konferansı bu tarihi Anadil Günü olarak seçti. UNESCO uzmanlarının hesaplamalarına göre, dünyadaki yaklaşık altı bine yakın dilin yarısı yakın zamanda son konuşanlarıyla birlikte ölecek.
Yok olma tehlikesi altındaki diller, çoğunlukla dil çeşitliğinin fazla olduğu bölgelerde yer alıyor, bu bölgelerden biri de Kuzey Kafkasya… Sadece Dağıstan’da bile 25 dil tehlike altında. Kültürel miras kaygısı eğitim sistemini de etkilemiş: Dağıstan okullarında 14 dil öğretiliyor.
İnguşetya da İnguş dil ve edebiyatına çok önem veriyor. İnguşetya Cumhurbaşkanı Yunus-Bek Yevkurov, anadilin önemini şu sözlerle belirtti: “Anadil, nesilden nesile geçen bir ödüldür, ulusal karakterin felsefesini ve kültürünü şekillendiren de anadildir.”
Kuzey Osetya’da hem Rusça ve anadilde eğitim veren anaokulları açılmış. Çocuğu anaokulda eğitim gören Zalina Chegaeva, çocuğunun anadilini öğrenmesini çok istediğini belirterek, “Ne yazık ki çocuklarımızı Osetçe bilmiyor ve öğrenmek için çaba da göstermiyorlar. Şehirli Oset aileler Rusça konuşuyor, okullarda da Rusça eğitim veriliyor. Dilin kaybolmasına izin vermemeli aksine güçlendirmeliyiz” dedi.
Okul öncesi öğrencilere Osetçe öğretilmesi ile ilgili müfredatın fikir babası, Kuzey Osetya Devlet Üniversitesi Araştırma Geliştirme bölümü ikinci başkanı Tamerlan Kambolov, “Milletimizin geleceği için hepimiz sorumluluk almalıyız. Dil geliştirilmezse geleceğimiz de olmaz” dedi.
Bilim insanları, dillerin yok olma sürecinin hızladığını belirterek, bunun nedenini globalleşme ve dillerin başka bir dille yer değiştirmesine bağlıyorlar. Bir dilin yok olması, asırlardır süregelmiş bir kültür birikiminin de kaybı anlamına geliyor. (stav.aif.ru)
Çeviri: Serap Canbek
