Дифl догъэлъапlэ Егъэджакlуэ гъэсакlуэ щыпкъэ

0
25

Haradura Alla, “ İyi olanı yüceltiyoruz” başlığıyla kaleme aldığı yazısında eğitimci Cermeşık Hajmurat’ın başarılarla dolu hayatına odaklıyor bizi. 

Зыужьыныгъэм, фlым хуэгъэпса сыт хуэдэ lуэхуми хуэмыщхьэх цlыхум куэд зрегъэхъулlэф. Апхуэдэщ Тэрч щlыналъэм хыхьэ Инарыкъуей къуажэм дэт курыт еджапlэм физическэ щэнхабзэмрэ ОБЖ-мкlэ щезыгъаджэ Джэрмэшык Хьэжмурат Дулыхь и къуэр. Илъэс 40-м щlигъуауэ ар пэрытщ егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ lэнатlэм. Джэрмэшыкым и гъащlэ купщlафlэр, и lуэху дахэхэр къытщlэхъуэ щlэблэм я дежкlэ щапхъэщ.
И псэм фlэфl, махуэ къэс дэрэжэгъуэ къезыт lэнатlэм пэрыт дэтхэнэми ирихьэкl лэжьыгъэхэр сытым дежи дахэщ икlи къохъулlэ. Нэхъапэкlэ къыхиха унэтlыныгъэр лэжьыгъэ гъуэгуанэм щlэдзапlэ хуэхъуами Хьэжмурат и гум дыхьэ а lуэхум зэрыпэрытрэ куэд дыдэ щlакъым.
Ар Тэрч районым хыхьэ Инарыкъуей къуажэм къыщалъхуащ. Къуажэ школыр къиуха нэужь щlэныгъэ нэхъыщхьэ зригъэгъуэтыну l970 гъэм арщlэтlысхьауэ щытащ Осетие Ищхъэрэм дэт педагогикэ училищэм. Къыхиха унэтlыныгъэр пэщlэдзэ классхэм я егъэджакlуэ хъунырт. Нэхъыжьыфlым зэрыжиlэжымкlэ, 8-нэ классым щlэсу и адэ-анэм «егъэджакlуэфl къыпхэкlынут» жаlэу зэхрагъэха псалъэхэрщ апхуэдэ лъагъуэм тезышар. Щlэныгъэ зригъэгъуэту дипломыр къыlэрыхьа нэужь Хаджмимурат Кизляр къалэ дэт курыт школым щылэжьэну ягъэкlуат. Мазэ зыбжанэкlэ пэщlэдзэ классхэм щригъэджауэ къэралым къулыкъу хуищlэну ираджэри, илъэситlкlэ хьэуа-десант дзэм хэтащ.. Армэм кlуэн ипэкlэ къихуэу ар бгъуэнейнейрэ парашюткlэ къелъауэ щытати, къулыкъур ирихьэкlыху а бжыгъэм 67-р хигъахъуэри, «Парашютист Отличник» цlэр къыфlащат.
Унэм къигъэзэжа нэужь Джэрмэшыкым Курп Ипщэ къуажэм дэт курыт школым пэщlэдзэ классхэм я егъэджакlуэу лэжьэн щыщlидзащ. А lэнатlэм зэрыпэрытым хуэдэурэ КъБКъУ-м тхыдэмкlэ иlэ къудамэм заочнэу щlэтlысхьэжри, ар къиухыжащ, дипломыр къыlэрыхьа нэужь, абы тхыдэмкlэ щригъэджэн щlидзащ. Сыхьэт бжыгъэ иlыгъхэм къадэкlуэу lуэхущlапlэм щрагъэкlуэкl классщlыб лэжьыгъэхэм я къызэгъэпэщакlуэуи лажьэрт Хьэжмурат, къуажэми, районми щекlуэкl lуэхухэм жыджэру хэтт. Абы и щыхьэтщ «Щlэныгъэ» урысей зэгухьэныгъэм Тэрч щlыналъэм щиlа къудамэм жэуап зыхь и секретару а зэманым зэрылэжьар.
Иужькlэ и lуэху зехьэкlэр, школ лэжьыгъэм гурэ-псэкlэ зэрыбгъэдэтыр къалъытэри, Хьэжмурат l984 гъэм Курп Ипщэ курыт школым и унафэщlу ягъэуващ икlи а lэнатlэм илъэсиплlкlэ пэрытащ. А зэманым зэфlагъэкlахэм ящыщу нэхъ гукъинэжхэм ящыщщ егъэджакlуэхэри еджакlуэхэри и дэlэпыкъуэгъуу тхьэкlумэкlыхь щагъэхъу фермэ къызэрагъэпэщауэ зэрыщытар. Абы щылэжьэну бригадэ щхьэхуэ яlэу, хуабжьу цlэрыlуэ хъуауэ гъунэгъу районхэми къикlыурэ къакlэлъыплъу щытащ.


Джэрмэшыкыр апхуэдэу зэрыгушхуэхэм ящыщщ а зэманым курыт еджапlэм лъыхъуакlуэ гуп lэщыжь Лёлэ Эльдар и пхъур я нэхъыщхьэу, къыщызэрагъэпэщу зэрыщылэжьар. Гупым хэт школакlуэхэр Хэку зауэшхуэм и зэманым зауэ гуащlэ щекlуэкlа Курп лъагапlэхэм деж сэлэтхэм я хьэпшып зэмылlэужьыгъуэ куэд къыщагъуэтыжат, ахэр зэхуахьэсурэ школым хэт музейм щlалъхьат. А зэманым апхуэдэу къагъуэтыжащ сэлэт пщlы бжыгъэхэм я къупщхьэхэр икlи еджапlэм и пщlантlэм къуэшыкхъэ къыщызэрагъэпэщри, абы щыщlалъхьауэ щытащ. Иужькlэ гъуэгубгъуитlым жыгхэр кърагъэтlысэкlри, «Аллея памяти» фlащауэ нобэми зэрахьэ, кlэлъоплъ.
Хьэжмурат школ унафэщlу щыщыта илъэсхэм иджыри зы lуэху дахэ ирагъэжьауэ щытащ – ар авиамодельнэ гупжьей еджапlэм къызэрыщызэlуахарт. Къыхэгъэщыпхъэщ ар нехъулlэныгъэфlхэр зыlэригъэхьэу обэми зэрылажьэр.
l988 гъэм еджапlэм и унафэщl къулыкъум къыпэрашри, Джэрмэшыкыр Инарыкъуей къуажэм Лениным и цlэр зэрихьэу щыlа колхозым и парткомым и секретару хахауэ щытащ. l99l гъэм щlалэ ахъырзэманыр къуажэм и lэтащхьэу хахри, къуажэдэсхэр къыхуэарэзыуэ илъэс бжыгъэкlэ а къулыкъур ирихьэкlащ.
Абы щыгъуэ зэманри гугъут, къуажэр здэщыс щlыпlэри пхыдзати газыр екlуалlэртэкъым, псыри хуиту ягъуэтыртэкъым. Ауэ унафэщlым и къуажэгъухэр и дэlэпыкъуэгъуу а зэманым жылэм газыр кърашэлlэн яхузэфlэкlат.
Къуажэдэсхэр зэрыригушхуэхэм ящыщт Инарыкъуей къуажэ администрацэм зыми емыпхауэ радио зэригъэлажьэр. Нэтынхэр ягъэхьэзырырт Ныбэжь Нинэрэ Къэбэрдокъуэ Русланрэ. Къэралым щекlуэкl lуэху гъэщlэгъуэнхэм, щlэныгъэ, щэнхабзэ и лъэныкъуэкlэ тэрчдэсхэм яlэ ехъулlэныгъэхэм теухуа хъыбахэр къатырт радиомкlэ, къуажэм гуфlэгъуэ, гузэвэгъуэ дэлъмэ ахэри хэlущlыуl ящlырт. Иужькlэ дэlэпыкъуныгъэ ямыгъуэту ар зэхуащlыжауэ щытащ.
Хьэжмурат и псалъэхэм апхуэдэу къыхегъэщ, а lэнатlэм щыпэрыта илъэсхэм и къуажэгъухэр куэдкlэ дэlэпыкъуэгъу къызэрыхуэхъуар. Зэхэщlыкl лъагэ яlэу, я псэр етауэ дэтхэнэ лэжьыгъэми бгъэдыхьэу, къуажэ гъащlэр сыт и лъэныкъуэкlи нэхъ тынш, дахэ зэращlыным хущlэкъуу, зыкъыщlагъакъуэу къызэрыкъуэтар.
Иджыпсту зыпэрыт lэнатlэми хьэлэлу бгъэдэтщ Хьэжмурат. И пщэ къыдэхуэ дерсхэр иту зэфlимыгъэкlыу абы сабийхэм классщlыб лэжьыгъэхэри ядрегъэкlуэкl. И гъэсэнхэм районми, республикэми, уеблэмэ гъунэгъу щlыналъэхэми щекlуэкl спорт зэхьэзэхуэхэм бжьыпэр щаубыду апхуэдэщ. Абыхэм ящыщщ, псалъэм папщlэ, абы и нэlэ зытет щlалэхэр Сочи къалэм «Уличный красава» фlэщыгъэр иlэу футболымкlэ иджыблагъэ щекlуэкlа зэхьэзэхуэм япэ увыпlэр къызэрыщахьар. Егъэджакlуэм зэрыжиlэмкlэ, и гугъуехьхэм кърикlуэ апхуэдэ lуэху дахэхэм къару кърат, иджыри лъагапlэщlэхэм щхьэдэхыну трагъэгушхуэ.
Джэрмэшыкыр ящыщщ Тэрч щыналъэм щыlэ «Спортым и ветеранхэр» зэгухьэныгъэм хэтхэм. Къыхэгъэщыпхъэщ абы и жэрдэмкlэ къыхалъхьауэ илъэситху хъуауэ щlыналъэм «Курп гъатхэ» фlэщыгъэр иlэу волейболымкlэ зэпеуэ зэрыщрагъэкlуэкlыр. Мы зэхьэзэхуэм хэтщ районым ит lуэхущlапlэхэм я лэжьакlуэхэр, апхуэдэу гъунэгъу щlыпlэхэм къикlхэри.
Джэрмэшыкым иригъэкlуэкl лэжьыгъэхэр къэралым гулъытэншэ ищlыркъым. Егъэджэныгъэ lэнатlэм илъэс куэд щlауэ зэрыпэрытыр, спортым, физическэ щэнхабзэм и зыужьыныгъэм папщlэ иригъэкlуэкl лэжьыгъэфlыр къалъытэри, Джэрмэшыкым къыхуагъэфэщащ «Цlыхубэр егъэджэным и отличник» цlэ лъапlэр, КъБР-м и Парламентым и фlыщlэ тхылъыр УФ-м щlэныгъэмрэ лъэпкъ егъэджэныгъэмкlэ и lэнатlэм пэрытхэм я профсоюзым, КъБР-м Спортымрэ туризмэмкlэ и министерствэм, Тэрч щlыналъэадминистрацэм къабгъэдэкl щlыхь тхылъхэр къыхуагъэфэщащ,, нэгъуэщlхэри къратащ.
Къуажэдэсхэм пщlэшхуэ зыхуащl, щапхъэ зытрах унагъуэу мэпсэу Джэрмэшыкыр. Абырэ и щхьэгъусэ Эльмерэрэ (ари географиемкlэ егъэджакlуэу илъэс куэдкlэ лэжьащ) езымрэ бынитl зэдапlащ, гъащlэм гъуэгу дахэ щытрагъэуващ. Я къуэ нэхъыжь Хьэзрэт Мэзкуу щолажьэ. Илъэсиплl ипэ Хьэжмуратрэ Эльмерэрэ гуауэшхуэ къажьэхэуащ, я къуэ нэхъыщlэ Албиян дунейм ехыжащ. Гуауэмрэ гуфlэгъуэмрэ зэпылъщ жаlэ игъащlэми, абы и фэеплъу къахуэна я къуэрылъху Самие цlыкlурэ я нысэ Кларэрэ я гурыфlыгъуэу дадэ-нанэр нобэ мэпсэу.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here