Yahya Alpay’ın ardından

0
64

Alan Vakfı’nın 30 kurucu üyesinden biri olan şairimiz Ts’æxiltı Yahya Alpay’ı 100. doğum yıldönümünde saygı ile anıyoruz.
Yahya Alpay (Цъӕхилты Молло Мустафайы Фырт Йахйа Алпай) 17 Temmuz 1920 tarihinde Sarıkamış Bozat Köyü’nde doğmuş ve 24 Haziran 2004’te Ankara’da hayata gözlerini yummuştur.
Kafkas Vakfı ve Kafkas Dernekleri Federasyonu’nun kuruluşlarında önemli katkıları olmuştur. Anavatan ile ilişkilerin kurulmasında çok önemli bir rol üstlenmiş ve “Türkiye Diasporası ile köprümüz” diye anılmıştır. Nart Efsaneleri ve Oset Edebiyatı konularında kapsamlı araştırmalar yapmıştır. Ardından Osetya’da basılan iki İronca şiir kitabı ve tüm camianın hayran olduğu örnek bir Oset kişiliği standardı bırakmıştır.
Ruxşag Wæd…
Ts’æxiltı Fatma Alpay’ın kaleme aldığı yazıyı yayınlarken aziz hatırası önünde saygı ile eğiliyoruz.

 

Yahya Alpay, Osetya’daki Lamerdon Köyü’nden gelip Sarıkamış Bozat Köyü’ne yerleşen Ts’æxil Sülalesinden Aslanbey’in oğlu Molla Mustafa ve Kafkasyalı gelin Habatæ (Хабатӕ) sülalesinden Aşiyat’ın (Gadişiat yedi evladından en küçüğüdür.
Lise tahsilini Kars’ta tamamlayarak, yedek subay olarak süvari alayında yaptığı ve binicilik ödülleri de kazandığı askerliğinin ardından Sarıkamış’tan ayrılmıştır. Kuşatı Ervah (Necmiye) ile evlendi ve üç çocukları oldu, eşi de çocukları da kendilerine tek bir incitici söz dahi etmediğini söylüyorlar. Uzun yıllar Toprak İskân Müdürlüğü’nde görev yapmış, emekliliği sonrasında Oset Kültürü ve İron Dili üzerine çalışmalarına yoğunlaşma fırsatı bulmuştur. Alan Vakfı Ankara Şubesi’nde ve Ankara Kuzey Kafkas Kültür Derneği’nde Kiril Alfabesi ile İron Dili eğitimini ilk başlatan kişi olmuş ve uzun yıllar gönüllü olarak devam etmiştir hocalığa.


İron kültürünü iyi bilen, çevresine öğretmeye çalışan, her anını İron kültürünün güzelliğiyle yaşamış “kıymetli büyüğümüz” (Нӕ Зынаргъ Хистӕр) sıfatını hak ederek herkese örnek olmuştur. Değerli bir yaşam sürüp ardında güzellikler bırakarak 2004 yılında bizlere veda etmiştir.
Şiirlerinde doğduğu toprakları, özlemini çektiği yakınlarını, anavatan Kafkasya’yı, Oset geleneklerini, hayata ve ötesine dair hislerini samimiyetle anlatmıştır. Osetçe yazdığı şiirlerinden oluşan iki şiir kitabı vardır ve kitapları Osetya’da İronca yayınlanmıştır.
Doğumunun 100. yılında, Yahya Alpay’ı birkaç şiirinden oluşan dizeleriyle, sevgiyle anıyoruz…
Рухсаг ӕмӕ дзӕнӕтаг уӕд…

 

Мæ Кæстæртæн!

Æгас цæут, мае кæстæртæ!..
Сымахæй æсрæзы бæстæ,
Нæ сихсийы лæджы хъæстæ…
Æнцад куыд уа дунейы цард,
Куыд никуы уæ бахъæуа кард,
Æнæбары ма ‘рцæуа мард…
Уæ цард уæд бæзгæ уæ кадæн,
Фæразон ут зындзинадæн,
Тынг аргъ кæнут уарзонадæн…
Макæмæ кæйсут æнадæй,
Уæхи хъахъхъæнут æгадæй,
Ма фæцух ут иудзинадæй…
Хистæртæн кад хæс нымайут,
Кæстæртæм уæ цæст фæдарут.
Царды цинæй æфсæст цæрут…
Бузныг уæ куыд уой адæм,
Куыд уæ зоной, бæззут кадæн.
Хуыздæрæй хуыздæр уæд уæ фидæн…

17.09.1995 Аnкаrа

 

Gençlerimize

Hoş geldiniz gençlerimiz!..
Sizlerle gelişiyor ülke,
Tükenmiyor kişinin soyu..
Dünya yaşantısı huzurlu olsun,
Hiçbir zaman gerekmesin bıçak size,
Zamansız gelmesin ölüm…
Yaşantınız şerefimize uygun olsun,
Zorlukları yenecek gücünüz olsun,
Sevgiye çok değer verin…
Dürüstlüğe sıkı tutunun,
Şerefinize şeref katın,
Düzeninizi tadında bırakın!..
Kimseye hor bakmayın,
Kendinizi koruyun kötülükten,
Ayrı kalmayın birlikten…
Büyüklere saygıyı borç sayın,
Küçüklerinizi kollayın.
Hayat sevinciyle dolu yaşayın…
İnsanlar sizden memnun olsunlar,
Saygıya değer olduğunuzu bilsinler.
İyiden iyiye gitsin geleceğiniz…

Çeviri: Xoşontı Kadri ÖĞÜN

 

Neyi Seviyorum

Ben seviyorum:
Kartalı tepelerde,
Tepeleri dağlarda,
Dağları kara ormanla,
Ormanı coşan suyla,
Coşan suyu balıklarla.

Ne çok seviyorum seni
Doğduğum köy
Benim için sensiz
Hayatın tadı yok

İyinin iyisi
Olsa da yaşamım
Asla unutmam, seni
Yeminim sana…

Çeviri: Ts’æxiltı Fatma Alpay

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here