Putin’in Çeçenya’daki adamı Ramzan Kadirov, Rusya’nın Ukrayna’yı istilasına verdiği abartılı destekle dikkatleri çekerken, birçok Çeçen Rusya’ya karşı bir kez daha silaha sarıldı.
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı saldırının bir gün sonrası olan 25 Şubat’ta Çeçenya Cumhurbaşkanı Ramzan Kadirov, 10 bin kişiden oluşan güvenlik güçlerini Grozni merkezinde toplayarak güç gösterisi yaptı.
Devletin TV kanalında “Devletimizin ve halkımızın güvenliğini sağlamak için bir aradayız. Başkomutan Vladimir Putin’in alacağı kararları destekleyeceğimizi göstermek için toplandık. Onu yüzüstü bırakmayacağız. Tüm emirlerini yerine getireceğiz” diye konuşan Kadirov, ertesi gün Telegram’dan yaptığı duyuruda, Rusya Federasyonu Ulusal Muhafızları’nın (Rosgvardiya) Çeçenya’daki birimlerinin de savaşta rol alacağını şu sözlerle ifade etti: “Çeçenya Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı ve Rusya kahramanı Ahmet Hacı Kadirov’un (Ramzan Kadirov’un babası) izindeki Çeçen savaşçıların Ukrayna’daki savaş bölgesine gideceğini resmi olarak beyan ediyorum.”
Prada marka bot giyen şık polisler
Şu anda Norveç’te sürgün olarak yaşayan insan hakları aktivisti Ahmet Gisaev’e göre, Çeçen askerlerin savaşta kullanılması tamamen bir propaganda aracı…
“Putin’in propagandistleri, iki Çeçen savaşı döneminde cesur ve gözü kara olarak ünlenen Çeçenleri zorla Ukrayna’ya göndererek, Ukraynalıların morallerini bozmayı hedefliyor” diyen Gisaev, Ukrayna’da “Kadirovtsı” (Ramzan Kadirov emrindeki güvenlik güçleri) adı verilen birliklerin savaştığına dair bilginin yanıltıcı olduğunu belirtiyor, çünkü Ukrayna’da savaşan Çeçenler, doğrudan Putin’e rapor veren milislerden oluşan Rosgvardiya’ya mensup. Gisaev, “Kadirovsti denen grubun savaş eğitimi ve deneyimi yok, Prada marka botlar giyen şık polislerden oluşan bu birliğin mensupları, Kiev topraklarındaki çamurların botlarına bulaşmasını hiçbir şartta kabul etmez” diyor.
“Gerçek Çeçenler Ukrayna’yı savunuyor”
1994-1996 ve 1999-2009 yıllarında gerçekleşen Çeçen savaşlarında ünlenen cesur Çeçenler aslında Ukrayna’da Rusya için değil Rusya’ya karşı savaşıyor.
Şeyh Mansur ve Cahar Dudayev adlarını taşıyan iki gönüllü müfreze, 2014 yılından beri Donbas’ta Rus birliklerine karşı mücadele veriyor. Müfrezedeki savaşçıların çoğunluğunu İçkerya Çeçen Cumhuriyeti’nin yıkılmasının ardından ülkeyi terk edenler oluşturuyor. Saldırı başladığından beri, Ukrayna’yı destekleyen coşkulu video ve sosyal medya mesajları yayımlıyorlar.
Cahar Dudayev müfrezesinin komutanı Adam Osmayev, 27 Şubat’ta yayımladığı mesajda “Ukraynalılara gerçek Çeçenlerin yanlarında olduğunu ve Ukrayna’yı desteklediğini söylemek istiyorum. Zafer bizim olacak. Zaferi Moskova, Çeçenya, Kırım ve Sivastopol’de kutlayacağız” dedi. 28 Şubat’taki mesajında ise Rosgvardiya için savaşan Çeçenlere “Rusya tarafından birkaç kez soykırıma uğrayanların Rusya için savaşması kabul edilemez” diyerek taraflarını değiştirmeleri çağrısında bulundu.
Avrupa’daki Çeçenlerden destek
İçkerya Çeçen Cumhuriyeti’nin sürgündeki başbakanı Ahmet Zakayev de 26 Şubat’ta bir açıklama yaparak, “Farklı Avrupa ülkelerinde yaşayan Çeçenler de Ukrayna halkının özgürlüğü için savaşmaya hazır” dedi.
Avrupalı Çeçenler Meclisi adına OC-Media haber sitesine konuşan bir sözcü, “Askeri konularla ilgili bir çalışmamız yok” dedi ve Ukrayna’ya insani yardım ve maddi destekte bulunmak için toplandıklarını belirtti. Bir başka bilgi kaynağı ise gönüllülerin sadece Çeçenler olmadığını, Oset ve Dağıstanlıların da gönüllüler arasında yer aldığını söyledi.
“Özgürlüğümüz ihlal edildi”
İçkerya Çeçen Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı eski çalışanlarından olan Ahmet Gisaev, “Özgürlüğümüz Rusya Federasyonu ve sabıkalı yönetimi tarafından ihlal edilmiştir. Çeçenler, Ukrayna tarafında savaşıyor, çünkü halen Rus işgalcilere karşı direnmeye devam ediyorlar ve tek düşmanımız var: Rusya. Çeçenya’da da Ukrayna’da da düşman olan Rusya’dır” diyor.
“Ukrayna’da yaşananlar bizim için dejavudur”
Çeçen savaşlarının ardından otoriter rejime geçen Çeçenya’da kamuoyunun tepkisini ölçmek, Rusya’nın diğer bölgelerine oranla çok daha zor, hatta neredeyse imkânsız. Ancak Rusya adına savaşan Çeçenlerle ilgili çevrimiçi yorumlarda herkes müttefik. Sosyal medya kanalları, haber sitelerinin ya da Grozni TV kanalının yorum bölümleri, Ukrayna’da savaşan Çeçenlerle gurur duyduklarını belirtenlerin mesajlarıyla dolu… Ama Rusya tarafında savaşanları kınayanlar da eşit sayıda… Rosgvardiya mensubu Çeçen askerlerin anneleri ise oğullarının, ailelerini geçindirmek için savaşa katıldığını belirten açıklamalar yapıyor.
“Çeçenya bu savaşın tarafı değil ve bu konuyla ilişkilendirilmemeli” görüşünü savunan Avrupalı Çeçenler Meclisi sözcüsü, “Bu savaş ahlaka, İslam’a, geleneklerimize ve Ukrayna ile olan iyi komşuluk ilişkilerimize aykırı. İmparatorluğun ‘halklar hapishanesi’nin bireyleri olarak, SSCB döneminde ve sonrasında halklar arasında dayanışma vardı. Her birimiz soykırım, kıtlık ve sürgünlerin içinden geçmiştik. Ukrayna’da yaşananlar bizim için dejavudur” diyor. (OC Media)
Çeviri: Serap Canbek
