Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD), toplumsal cinsiyet temelli şiddetle ilgili medya dilinin doğru kullanılması amacıyla, kılavuz niteliğindeki ilkeleri, “Öyle Değil Böyle” internet sitesinde bir araya getirdi.
CŞMD’nin hazırladığı kılavuzda medyada sıklıkla rastlanan, faili mağdur gösteren ve hayatta kalanı, yani şiddete maruz bırakılan kişiyi suçlayıcı bir dil kullanımının mevcut eşitsizlikleri daha da derinleştirdiğine de vurgu yapılıyor.
Hak temelli haberlerin üretimi için hazırlanan web sitesinde, şu öneriler yer alıyor:
- Şiddeti yaşayan kişinin beyanı için ‘iddiasıyla’ gibi şüphe uyandırıcı ifadeler kullanmayın, nötr olun.
- ‘Sapık’, ‘Canavar’, ‘Pedofil’, ‘Zoofil’ gibi uç tanımları kullanmayın.
- Görüşülen kişinin kendisi için tercih ettiği tanımı kullanın. Eğer görüşülen kişi özellikle tercih etmediyse ‘kurban’ ve ‘mağdur’ ifadelerini kullanmayın.
- Bazıları detay içermediği ve kişiyi genel olarak bu şiddet türü ile ilişkilendirdiği için “cinsel şiddete maruz bırakılmış kişi”yi kullanabilir.
- “Cinnet geçirdi, şeytana uydu, tahrik oldu” gibi failin şiddet davranışlarını meşrulaştıracak tanımlamalardan kaçının.
- Cinsel şiddete maruz bırakılan kişinin hikâyesini haberleştirirken “itiraf etti”, “kabul etti”, “sebep oldu”, “imkân verdi” gibi fiiller kullanmayın.
- Cinsel şiddeti haberleştirirken hayatta kalanla fail arasında aidiyet ilişkisi kuran bir dil kullanmayın.
- Cinsel saldırının şiddete dayalı ve rıza olmadan gerçekleştiğini kesin bir dille ifade eden kelimeler kullanın.
- Cinsel saldırıyı aktarırken önemsizleştirici yumuşak bir dil ya da şiddetin pornografisini üreten, erotik hikâye dili ve ifadelerini kullanmayın.
- “Alçakça, korkunç, iğrenç” gibi uç ve sansasyon yaratan ifadelerden kaçının.
