Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi, 10-23 Nisan tarihleri arasında yaptığı araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Ankara, Kocaeli, İstanbul, İzmir, Mardin, Mersin, Şanlıurfa, Şırnak, Diyarbakır, Van, Batman, Kars, Bingöl, Elazığ ve Gaziantep’te gerçekleşen çalışmada, seçimlerin ardından en çok tartışılan konulardan biri olan ‘katılım oranlarına’ ilişkin seçmen algısı ölçülmeye çalışıldı.
Ankete katılanların yüzde 51,4’ü Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), yüzde 18,7’si Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), yüzde 15,3’ü Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’ne (DEM Parti) oy verdiğini, yüzde 10,7’si oy kullanmadığını söyledi.
Sandık başına gitmeyenlerin yüzde 30,4’ü partisinin yanlış tutumu, yüzde 21,7’si gerek duymaması, yüzde 13’ü şehir dışında olması, yüzde 12,4’ü alternatifler arası tercih yapmak istememesi, yüzde 10,9’u sağlık sorunları, yüzde 10,2’si mevcut düzeni meşrulaştırmamak, yüzde 1,4’ü önseçimlerden dolayı seçimi adil bulmaması nedeniyle oy kullanmadıklarını belirtti.
AKP seçmeni partisinden rahatsız
Katılımcılara, seçim sonuçlarına göre belediye başkanlığı seçimlerinde oy verdikleri partiyi başarılı bulup bulmadıkları soruldu. Katılımcıların yüzde 52,4’ü “başarılı”, yüzde 12,9’u “başarısız”, yüzde 23,3’ü “kısmen başarılı” yanıtı verdi. Bu soruyla bağlantılı olarak “Hangi partiye/adaya oy verdiniz?” karşılaştırması yapıldı.
AKP’ye oy veren katılımcıların yüzde 31,4’ü, CHP’ye oy veren katılımcıların yüzde 67,6’sı, DEM Parti’ye oy veren katılımcıların yüzde 54,5’i, Yeniden Refah Partisi’ne (YRP) oy veren katılımcıların yüzde 95,2’si oy verdikleri partiyi başarılı buldu. AKP’ye oy veren katılımcıların yüzde 36’sı, CHP’ye oy veren katılımcıların yüzde 5,9’u, DEM Parti’ye oy veren katılımcıların yüzde 18,7’si, YRP’ye oy veren katılımcıların yüzde 2,4’ü partilerini başarılı bulmadı.
Katılımcılara, “Oy kullandığınız kentte, seçmen katılım oranının düşük olduğunu düşünüyor musunuz?” sorusu yöneltildi. Katılımcıların yüzde 62,3’ü “Evet”, yüzde 37,7’si “Hayır” yanıtı verdi.
Katılımcıların yüzde 35,5’i AKP’nin, yüzde 22,4’ü DEM Parti’nin, yüzde 11,5’i AKP’nin ve DEM Parti’nin, yüzde 9’u bütün partilerin, yüzde 7,2’si ise AKP-MHP seçmeninin “en büyük oranda katılım göstermediğini” düşündüğünü ifade etti.
AKP’ye oy veren katılımcıların yüzde 81,8’i, CHP’ye oy veren katılımcıların yüzde 46,1’i, DEM Parti’ye oy veren katılımcıların yüzde 83,8’i, “Oy kullanmadım” yanıtı veren katılımcıların yüzde 71’i oy kullandıkları kentte seçmen katılım oranının düşük olduğunu düşündüklerini belirtti.
Kayyımlar seçime güveni azalttı
Araştırmada, “Sizce kentinizde seçime katılmama nedeni nedir?” sorusunun 31 Mart 2024’te yapılan seçimlerde “Hangi partiye/adaya oy verdiniz?” karşılaştırmasına da yer verildi.
AKP’ye oy veren görüşmecilerin yüzde 15,8’i ‘Partilere olan inancın tükenmesinden dolayı’, yüzde 11,4’ü ‘Bilmiyorum/fikrim yok’, yüzde 8,7’si ‘Ekonomik krizden dolayı’ yanıtı verdi.
CHP’ye oy veren görüşmecilerin yüzde 23’ü ‘Ekonomik krizden dolayı’, yüzde 11,5’i ‘İzlenen politikalardan dolayı’, yüzde 11,5’i ‘Bilmiyorum/fikrim yok’ yanıtı verdi.
DEM Parti’ye oy veren görüşmecilerin yüzde 9,4’ü ‘Seçime yönelik umutların olmamasından dolayı’, yüzde 8,7’si ‘Bilmiyorum/fikrim yok’, yüzde 8,7’si ‘Kayyımlardan dolayı’ yanıtı verdi.
Etkenler
Katılımcılar, “Sizce kentinizde seçime katılmama nedeni nedir?” sorusunu yanıtladı. Katılımcıların yüzde 15’i ‘ekonomik kriz’, yüzde 12,7’si ‘partilere olan tepkiler’, yüzde 9,5’i ‘siyasetin çözüm üretememesi’, yüzde 7,2’si ‘aday profilleri’, yüzde 6,4’ü ise ‘parti yönetimlerinin yaklaşımları’ yanıtı verdi.
