Alaattin Bayram

110 yazı

Хьамди лъащ ихъышъэхэр

Sevgili okurlarım! Daha önceki bir yazımda HAMDİ LHAŞ HİKÂYELERİ başlığıyla ilk hikâyemi anlatmış, fırsat buldukça da bunu devam ettireceğimizi belirtmiştim. Bu ikincisi olacak. Bu yazımı ise Adigece olarak yazdım. Amacım, olayın...

Keşfe çıkmak

Bu yazımda, Türkiye Cumhuriyeti, 2023’te yeni bir yüzyıla girerken, Adigeleri (Çerkesleri) kendi geçmişlerinde, kuşaklar bazında bir ayna tutmak ve onlar hakkında kısa değerlendirmeler yapmak istedim.  Bilmiyorum okuyanlarınız var mıdır, rahmetli Sezai Karakoç’un...

Yazı beklerken…

“Baharı yaz uğruna tükettik  Aşkı naz uğruna  Ve papatyaları seviyor sevmiyor uğruna   Derken ömrü tükettik bir hiç uğruna.”  Yukarıdaki dörtlük, merhum Sezai Karakoç’a ait olarak bilinir. Ancak, kimileri bu dörtlüğün Karakoç’a ait olmadığını, çünkü...

Tha – Xase – Zexes

Adigelerde (Çerkesler) Tha-Тхьа, Tanrı anlamında kullanılır. Tektir, kimseye muhtaç değildir, herkes ona muhtaçtır, O kimseye muhtaç değildir. O büyüktür; kimseye yalvarmaz ama herkes, her şey ona yalvarır, ondan yardım diler. Onun...

Xeku kelimesine linguistik ve sosyolojik açıdan farklı bir yaklaşım

Sesler dolayısıyla kelimelerin ortaya çıkışını tesadüfler, nedensizlik ilkeleri ya da psikolojik, anlamsız, kaba-saba seslerin kendiliğinden oluşmasıyla ortaya çıktığı gibi bir nedene bağlayamayız. Sesin, haliyle kelimenin ortaya çıkışında bu ve benzeri kurumların...

Aşemez

Ey Aşı aşım, ey Aşımez’ım! Ey biricik oğlum,  Oğlu olduğun (kişiye) yazık olmuş.  ‘Burada oturup da kadınlarla mı oturursun? Çık da aşık oynayanlara katılsana!’  Deyip de Aşemez’ı dışarı çıkardı. Aşemez çıkıp, Aşık oynayanlara...

Хьакlэщыр – Хьакlэщ Културэр – Ащэмэз Пщысэр – 1

1. Гущыlап Мызгъэгурэ газэте къуапэм къэсытхынэу зичэзыор туркием щыпсэурэ Мэлакъи зицlэ Хьатыкъуае чылэр ишапхъэу, lэчlыб адыгэхэм ягъашlэ хэтэу къагъэфедэзэ къыздахьыгъэ хьакlэщ културэр; хьакlэщыхэм чlымэфэ чъэщ чlахьыхэм къыщаlощтыгъэ пщысэхэм ящыщэу Ащэмэзэр, ащ хэтэу...

Büyük Hacı Biram için söylenmiş bir ağıt ve büyük Adige sürgününün travmalarına bir karşı koyuş – 3. Bölüm

Önceki iki yazımda Biramışxo / Бирамышхо isminin geçtiği ağıtlardan bahsetmiş, bu ağıtların hem orijinallerini vermiş hem de Türkçe çevirilerini yapmıştım. Bu konuyla ilgili anayurtta yazılmış bazı kaynaklarda geçen birçok halk kahramanının...

Büyük Hacı Biram için söylenmiş bir ağıt ve büyük Adige sürgününün travmalarına bir karşı koyuş 2. B

Geçen yazımızda Biramışxo (Бирамышхо) ve vatan savunmasındaki diğer silah arkadaşlarından bahsetmiştim. Bu ağıt (ğıbze), atayurdumuz Adıgey’den değerli akademisyen tarafından, Kayseri-Pedsiye’den (Akpınar köyü) Pşıkanıkho İsmail’den (Пшыкъаныкъо Исма|ил), ХЬАДЖЭ БИРАМЫШХОМ ИГЪЫБЗ (Büyük Hacı...

Büyük Hacı Biram için söylenmiş bir ağıt ve büyük Adige sürgününün travmalarına bir karşı koyuş

Orijinal başlık “Хьаджэ Бирамышхом Игъыбз”. Türkçeye “Büyük Hacı Biram’ın Ağıdı” şeklinde çevirdim. Çevirisini yaptığım bu ağıt (ğıbze) “Турцием ис Адыгэхэр - |оры|уатэр” (Türkiye’de Yaşayan Adigeler - Söylenceler) adlı eserden alınmıştır. Bu...