Токъмакъ Айдын

21 yazı

Уэрады! (Уэрэд)

Мы псалъащхьэ «уэрэд» псалъэм, нобэрей гупщысэ щыкIэмкIэ къыдгуригъаIуэр, цIыхухэм я зэрызыпыщIам къыхэкIыу, хужаIэ, зыхужаIэ макъ, макъамэ хэлъыу гуауэ, гуапэ, гурыхь, гу къэкIын, хуэзэшын хуэдэ дахагъэ зыхэлъ жыIэкIэ, макъ гъэIукIэщ.   Сэри си...

Мы гъэр имыкlыжу, ди гум къыринахэр!

Тыркум къыщыдэкІ ди бзэр щызетхьэф газет закъуэ «Жьынэпс газет»ым, упщІищ къытхуишият.  2022 гъэр, даурэ фигу къэвгъэкІыжыну? (ГъэкІэщІауэ)   2023 гъэм, даурэ фыпэплъэрэ?   Адыгэхэм и къэкІуэным папщІэ, сыт фи нэгу къыщІэхьэр?  Мы упщІэхэм; уи ныбжьым,...

Кайсэри 5. Тхылъ ГъэлъэгъуапIэм!

Мэгъэй, жэпэуэгъуэ Мазэм и 14/23.2022 махуэхэм хуэзэу, гъэ къэс щызтыраухуэ щIыпIэм, щIэуэ къыдэкIа, ипэрей, еджакIуэхэр зыхуэныкъуэ тхылъхэр, къыдэзгъэкIа тхылъ тедзапIэхэм, тхылъ гъэIуакIуэхэм, тхыл щакIуэхэм хуагъэува увыпIэхэм я тхылъхэр тралъхьэу/трагуашэу я гъэлъэгъуащ,...

Ди Хэкум щытлъэгъуа гуэпагъэр!

Туркум икIыпIэ бжэ «Сарп»кIэ Гуризин дихьауэ, дызэрыс гумкIэ зыкъом гъуэгу дырикIуащ. Гъуэгум и зы щIыпIэм зэкIэлъхьэужыу щыт гухэм яужь дихьауэ, дыщIызыхэтыр дымыщIэу, зими ямыщIэу, жэщым нэху щыхункIэ, лъэбакъуэ лъэбакъуэ жыхуаIэм хуэдэу...

Хэгъуэгумкlэ, Хэкумкlэ… Ар дэнэ?

Мы псалащхьэми къызэрыхэщым хуэдэу, «хэку», «хэгъуэгу», «хапIэ», «хьамэ», «хэгъэрей» псалъэ макъ щIэдзапIэхэми, «хы» псалъэр нахуэу къыхощ. Дэри дыщIэхъуэпсу, дыгъэлъапIэу, дыгъэлагэу зы жылэ тысыпIэ, псэупIэ щIыналъэу дигу къигъэкIым, и фIэщыгъэцIэщ «хэку»р. Псэлъэр...

Щоджэнцlыкlу lэдэм, Туркум къыщыкlуам щыгъуэ!

(БлэкIа мазэ тхыгъэм кIылъыкIуэу)  ...ЩоджэнцыкIу Iэдэм Туркум къыщыкIуам Бурса, Дузджэ лъэныкъуэмкIэ щыIэ Адыгэхэр зэхилIэгъуэну, Занилэ Фэййаз игъусэу (гъуэгу гъэлъагъуэу) къыщакIуэхьащ, къызыхалъэгъуащ. Гъуэгум тIэкIу гугъу щырагъэхьами... (Ипэрей тхыгъэм нэхъ кIыхьыу хэфлъагъуэфынущ.)   Кайсэри, Сивас...

ЩIэныгъэр дэнкIэ щIыэ?

Илъэс щэныкъуэм фIэкIами, пэгъунэгъуу, гъэ куэд блэкIащ. Си щIалэгъуэу, Анкъара Къалэм дыдэсыу, Адыгэ Хасэм дыщыхэта гъэхэращ. Дызырэзэпсалъэр Туркубзэу, Ауэ Хасэм, ди бзэр нэхъ щызетхьэу, ЕджэкIэ/тхэкIэ зими имыщIэу хужыпIэ хъуну гъэхэрат, а...

Щыгъуэ-Щlэж Махуэ!

Сыт, «щыгъуэ» псалъэм къикIыр, сыт цIыхухэр щIэщыгъуэр? Ар сыт щыгъуэ? Щыгъуэн папщIэ «щы»макъ псалъэ пычыгъуэр хэтын хуей? Хэтын хуеймэ, мы «щы» макъ пычыгъуэр, къызыхэкIар, и къежьапIэр зыхэхун хуеищ. «Щы» макъ псалъэм...

Бзэр, Дэнэ Къыщежьэу, Дэнэхэм Нэса?

Ди бзэм хуэфащэ и пщlэр зэрыдмыщlэм папщlэ, и къежапlэ, и къэхъукlэр, и ныбжьыри ди бзэм хуамыгъэфащэу, бзэм хэлъ зы псалъэу «дунеи» псалъэр утыкlу къипхьэмэ; хэтым, Хьарыпыбзэщ, хэтым Фарысыбзэщ хужаlэ, мыхъужыхэмэ Хьиндым...

«С»! АР IУСЭУ, ЗЭIУСЭУ ГЪЭЩIЭГЪУЭНУ ЗЫ МАКЪЩ.!

Ди бзэм и пIщэр тщIэну, гурыIуэгъуэ тхуэхъун папщIэ зы тхыпкъ (хьэрф) закъуэр ирикъунщ. Мыхуэдэ пщIэшхуэ зыхуэтщI тхыпкъым сыт хуэдэ макъыу пэрэ къригъэкIыр? Бзэм и къежьапIэр макъщ. Макъыншэуи узгурыIэфынущ, Ауэ урипсэлъэфыну, уриIуэфынукъым....