Кӏуэ пэтыхукӏэ цӏэрыӏуэ хъу зэпытщ «Хьэгъэудж» гупыр. Илъэсипщӏ гъуэгуанэ зиӏэ гупым и фӏэщыгъэр къыщожьэ илъэси 150 –кӏэ бгъэзэжмэ Адыгейм щыпсэуа уэрэдус, уэрэджыӏакӏуэ, пшынауэ ӏэзэ Хьагъэудж Мыхьамэт деж.
Гъащӏэр апхуэдизкӏэ телъыджэщи, абы хъугъуэфӏыгъуэу иӏэмрэ дахагъэу къытхуигъэлъагъуэмрэ нэз зимыӏэщ. Дыкъэзыухъуреихь дунейм, къыддэпсэу псэущхьэхэм, къытхуэкӏ къэкӏыгъэхэм курых яхуэхъуауэ псэу цӏыхур гурэ псэкӏэ зэрыкъулейм хуэдэу абы дэтлъагъу, къыдалъху, къыдэгъуэгурыкӏуэ зэчийкӏи укъыдэзыхьэхщ. Апхуэдэт Хьэгъэудж Мыхьамэти. Мыбы уэрэд, макъамэ и лъэныкъуэкӏэ зэхэлъхьэн-гъэӏуным зэфӏэкӏыу иӏар ӏуащхьэгути, иужькӏэ пшынэ ӏэзэу еуэ цӏыху ялъэгъуамэ «Хьэгъэуджым хуэдэу йоуэ» хужаӏэт.
Лъэпкъым къахэкӏахэм ящыщу Мыхьамэт лъабжьэр щигъэтӏылъащ адыгэ макъамэтххэм деж. Мыбы и макъамэ, пшыналъэ зэхуэмыдэхэр грампластинкэм 1911 гъэм тратхауэ щытыгъащ. Бжыгъэкӏэ 50-м щӏегъу нобэкӏэ абы къытхуигъэнауэ узэдаӏуэ хъунухэр. Лондон, Тбилиси ущрохьэлӏэ Хьэгъэуджым и фӏыгъуэхэм щыщхэри. Зи сабиигъуэр тынш дыдэу щымыта, ауэ иужьыӏуэкӏэ дуней телъыджэ къэзыгъэщӏа Мыхьамэт и унэцӏэр фӏэщыгъэу къащтащ «Хьэгъэудж» гупым. Лъэпкъым къыхэкӏа цӏыху телъыджэм и пщӏэр къэӏэтыным, абы и макъамэхэм цӏыхухэр щӏэгъэдэӏуным я гуащӏэр хуаунэтӏащ абыхэм.
Гупым къыхыхьэ-хэкӏыжахэр мымащӏэми, нобэкӏэ абы хэтыр цӏыхуищщ. Ахэр Кӏэрэф Темболэт, Нало Идар, Апажэ Аслъэн сымэщ. Щыри Къэбэрдейм къыщалъхуащ. Темболэтрэ Идаррэ я ныбжькӏэ зы илъэс я зэхуакуу щытмэ, Аслъэн абыхэм нэхърэ илъэсипщӏым щӏигъукӏэ нэхъыщӏэщ. Ауэ ахэр зы зыщӏ,зэзышалӏэ, зы бзэу, зы псэу зыгъэпсэу щыӏэщ-ар уэрэд жыӏэнырщ, макъамэ гъэӏунырщ. Ягъэзащӏэ уэрэдхэм нобэрей гъащӏэм и фащэ щатӏагъэу щытми, гъэщӏэгъуэныр арщи, гупым адыгэбзэр я макъщ, я бзэщ, я дуней еплъыкӏэщ. Мыбыхэм ягъэзащӏэ уэрэдхэр куэд мэхъу. Апхуэдэхэщ «Уэзы Мурат и уэрэд», «Сосрыкъуэ», «Хъуромэ» жыхуиӏэхэр. Гъащӏэм къыщыдгъэсэбэп псалъэхэм къидгъэтӏасэрэ ар макъамэм етпхмэ, «фолк» унэтӏыныгъэм пэгъунэгъуу щытщ. Псалъэ зыщӏэлъ, ауэ макъамэшхуэ къызыщӏах уэрэдхэр зыгъэӏу гупым я ӏэдакъэщӏэкӏхэр зэхуэхьэсауэ альбому 2020 гъэм дунейм къытехьащ. Адыгэхэр щыпсэу къэралхэм, дунейпсо бэджыхъым щызэлъэщӏэсащ псынщӏэ дыдэу мы альбомым ихуа уэрэдхэр. Едаӏуэ дэтхэнэми гунэс ящыхъу ӏыхьэщ псалъэхэр къагурыӏуэу зэрыщытыр-адыгэбзэщ.
Гупым и фӏэщыгъэм и тхыкӏэ дыдэм щыщӏэдзауэ езыхэм ящыгъ щыгъынхэм, теплъэгъуэ траххэм, ар щытрах щӏыпӏэхэм, щӏалищым я псэлъэкӏэм, утыку итыкӏэм мистикэм ижь щӏихуауэ щытщ. Жысӏэр фи фӏэщ мыхъурэ, къызэӏуфхи федаӏуэ,феплъ абы я уэрэдхэм тращӏыхьа клипхэм. Макъамэ телъыджэ зыщӏэлъ, хъуромэм хуэгъэпсауэ щыт, нэкӏуӏулъхьэ зыӏулъу уэрэд зыгъэӏум укӏэлъыплъыныр телъыджэкъэ?! А зи гугъу сщӏы телъыджагъэр арагъэнущ 131700-м цӏыхуу иужь зэманым абы я клипым щӏеплъари.
Темболэт, Идар, Аслъэн сымэ щӏалэ къызэрыгуэкӏщ я гъэсэныгъэ, яхэлъ хабзэ – нэмыскӏэ, ауэ абыхэм ябгъэдэлъ зэчийкӏэ, я ӏуэху зехьэкӏэкӏэ, я уэрэд-макъамэхэмкӏэ фӏым я фӏыжщ.
«Хьэгъэудж» гупым къагуроӏуэ щӏэблэ къыдэкӏуэтейм и бзэр зэрищӏапхъэр, ар я ӏулъэбзэу зэрыщытыпхъэр, лъэпкъым тхыдэ телъыджэ зэриӏэр, макъамэ-уэрэд дахащэхэр къызэрыдэгъуэгурыкӏуэр. Псалъэмакъ зэсщӏылӏа щӏалэхэм ящыщу Кӏэрэф Темболэт жиӏа псалъэхэр хуабжьу сигу ирихьащ. Абы зэрыжиӏащи: «Адыгэбзэр дэ догъэӏу ди уэрэдхэмкӏэ, макъамэ телъыджэу ди бзэри адэкӏэ дгъэпсынщ!»
Къежьапӏэ зиӏэ, зи лъагъуэ теувэжауэ ар хэзышыж, зи гъэӏукӏэ, гъэпсыкӏэ, утыку илъхьэкӏэ зиӏэж «Хьэгъэудж» гупым я лъэбакъуэхэр хуэмурэ ячми, сощӏэ абыхэм къапэплъэр фӏыгъуэр зэрыщытыр,армырамэ нобэкӏэ ахэр цӏыхухэм яцӏыхуу, абыхэм я уэрэдхэм щӏэдэӏуу щытынтэкъым. Апхуэдэу щыщыткӏэ, иреуфӏакӏуэхэ!
