Sohum’da yaşayan bir kişi, 4 Şubat’ta Cigerda Köyü’ndeki okuldan 13 yaşındaki bir kız öğrenciyi kaçırarak evine götürdü ve kızın akrabalarına niyetinin evlenmek olduğu haberini iletti. Kız çocuğu, kolluk kuvvetlerinin yardımıyla ailesine teslim edildi.
Abhazya İnsani Yardım Programları Merkezi adlı STK’da çalışan Said Gezerdava ve Abhazya Kadınları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Natella Akaba, 8 Şubat’ta “Kafkas Uzel” haber sitesi muhabirlerine konuyla ilgili görüşlerini bildirdi.
“Benzeri görülmemiş bir olay değil”
Said Gezerdava, bunun “benzeri görülmemiş bir olay olmadığını” belirterek devam etti: “13 yaşında bir kızdan bahsediyoruz; mevzuatımız açıkça bu kadar erken yaşta evliliğe izin vermiyor. Evlilik için yasal yaş, diğer yerlerde olduğu gibi 18’dir. Bazı durumlarda, yerel yönetimler 16 yaşında evliliğe izin veriyor. Bu nedenle, erken evliliklerle ilgili gerçek istatistiklerin resmi rakamlardan daha yüksek olması muhtemeldir. Çocuk ve Aile Koruma Servisi’ne göre, Abhazya’da son beş yılda reşit olmayan kızlarla ilişki bazında 27 vaka kayıt altına alınmıştır. Ülkemizde 16 yaşından küçük kişilerle ilişkiye ağır cezalar uygulanmaktadır; eğer çocuk 14 yaşından küçükse cezalar daha da ağırdır. Bu tür eylemler, 8-15 yıl arasında hapis cezası gerektirir. Dahası, bu vakada reşit olmayan birinin kaçırılması söz konusudur ki bu da cezaları artırmaktadır. Yetkililer, bu vakaların yaygın olduğu bölgeler hakkında veri sağlamamaktadır.”
“Daha önce de oldu”
Natella Akaba da bu kaçırma olayının münferit bir vaka olmadığını kaydetti. “Daha önce de oldu ve hâlâ oluyor” diye belirtti.
Uzmanlar, mağdurun kimliğinin kolluk kuvvetleri tarafından ifşa edilmesinin gelecekteki itibarı üzerinde bir etkisi olup olmayacağı konusunda farklı görüşler dile getirdi. Gezerdava, bunun hem kamuoyu hem de çocuğun psikolojik sağlığı açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Akaba ise kaçırma olayının çocuğun isteği dışında gerçekleştiği için soyadının yayımlanmasının itibarını etkilemeyeceğini söyledi.
“Vakalar azaldı”
İnsan hakları aktivistleri, Kuzey Kafkasya’da kız kaçırma olaylarının yaygınlığını değerlendirdi. “Babalar ve Kızlar” projesinin başkanı Aida Mirmaksumova, “Marem” hareketinin koordinatörü Katerina Neroznikova ile ““Kafkasya, Dünya Kalkınma Küresel Çağdaş Sorunlar ve Bölgesel Problemler Araştırma Merkezi” Başkanı Saida Sirazhudinova,
“Kafkas Düğümü” muhabirlerine Kuzey Kafkasya’da bu tür olayların yaygınlığı konuısunda bilgi verdi. Uzmanlar, birçok durumda kızların ailelerinin polise şikâyette bulunmaktan kaçınmaya çalıştığı konusunda hemfikir.
“Son yıllarda, evlilik amacıyla kız kaçırma uygulaması önemli ölçüde azaldı” diyen Mirmaksumova, bu vakaların bir kısmının, sevdikleri genç adamla evlenmelerine karşı çıkan ebeveynin kızlarının kaçması olduğunu da vurguladı.
“Aktif mücadele yürütüldü”
Neroznikova ise şu değerlendirmeyi yaptı: “Kuzey Kafkasya’da kız kaçırma olaylarına karşı çok aktif bir mücadele yürütüldü. İnguşetya ve Çeçenya’da büyük cezalar getirildi.
Önemli bir konu daha var. Kızların rızası olmadan ebeveynin eş adayı bulması ve hatta evlenmeye zorlamalarını ciddi bir sorun olarak görüyoruz. Ancak bunların hepsi 18 yaşına geldikten sonra oluyor. Örneğin, Marem’e sık sık bu konuda endişelenen, evlendirileceklerinden korkan kızlar ulaşıyor ve ‘Bir ay sonra 18 yaşına giriyorum ve ailem beni evliliğe zorlayacak’ diyorlar.”
“Bazı vakalarda kız suçlanıyor”
Sirazhudinova, Mirmaksumova gibi düşündüğünü söyleyerek bazı “kaçırmaların” kızın rızasıyla gerçekleştiğini belirtti. Sirazhudinova ayrıca kaçırma vakalarında kızın “suçlu” olduğuna dair sesler olsa da, genel olarak kaçırmadan erkeğin sorumlu tutulduğunu vurguladı.
