Yazımın orta yerinde “Beşiktaşlılık farkındalığı” diye bir çekirdek kavram duruyor. “Beşiktaşlılık”, dar anlamıyla takım taraftarlığına denk düşmüyor. Bir “bilince” işaret ediyor. Açarsam, bu “bilinç” iki ayak üzerine oturuyor. Birincisi etnokültürel duyarlılık. İkincisi ise Beşiktaş semt-kulüp-tarih üçlemesini bütünlüklü olarak “sahiplenme tercihi”. Bu bilinç, “Beşiktaşlılık farkındalığı”nı var ediyor.
Galatasaray Spor Kulübü üyesiyim ve Çerkesim. Bu yazıyı bu iki kimliğimle kaleme alıyorum.
Kürt halkının Galatasaray kulübüne duyduğu tutkulu sevgiyi hepimiz biliriz. Bu gönül bağının temelinde Abdullah Öcalan’ın Galatasaray taraftarlığı yanında sarı-kırmızı renk faktörü var. Kanaatimce “modern” Kürt kimliğinin kurucu öğelerinden biri Galatasaray taraftarlığıdır. “Lider”e ve kimliğe sadakatin buluştuğu ve dile geldiği bir kavşaktır Galatasaray aşkı.
“Modern kimliğin kurucu öğelerinden olma” meselesi ilgimi çekiyor. Kürtler ile Galatasaray taraftarlığı arasındaki bağın bir benzerini Kafkas toplumlarıyla “Beşiktaşlılık farkındalığı” arasında kurmak acaba mümkün mü?
Tekrar edeyim. Spor ve skordan ibaret bir taraftarlık değil kastettiğim. Takım değiştirmekten de bahsetmiyorum. Zaten bir Galatasaray taraftarı ve kulüp üyesi olarak ben böyle bir şeye razı olmam.
O zaman neyi konuşuyoruz? Önerim tam olarak şudur. “Beşiktaşlılık” bir anı mekândır. Aynı zamanda kente ait bir kimliktir. Kafkas halklarının ise “relevant” anı mekânlara ve kentli kimlik biçimlerine ihtiyaçları var.
Kafkas halklarının “Beşiktaş” ile “hukukları” sentetik değil, son derece organiktir. Beşiktaş Jimnastik Kulübü’nün (BJK) öncülü Bereket Kulübü, Serencebey semtinde bir Çerkes konağında kuruldu. Kuranlar Ubıh ve Abaza gençlerdi. Konağın sahibi Osman Ferit Paşa, Ubıh; eşi Nefiset Hanım, Avardı. “Pan-Kafkas” bir tabloya bakıyoruz aslında. Serencebey kadrosundan Ahmet ve Mehmet Ali Fetgeri (Şoenu) kardeşler BJK kurucuları arasındalardı. Yıldız Sarayı’nda etkili bir çevre oluşturmaları sebebiyle geçmişte Teşvikiye, Maçka ve Akaretler’de çok sayıda insanımız yaşıyordu. Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti ve onun açtığı Çerkes Numune Mektebi’nin adreslerinin Beşiktaş, Akaretler olduğunu da unutmamak gerekiyor.
Gördüğünüz gibi “Beşiktaşlılık” ile bağımız salt BJK üzerinden kurulmuyor. İşin içinde semt ve semt tarihi de var. Yani hayli “kurumsal” bir tablo ile karşı karşıyayız.
O halde ne yapmalı? “Eylem planı” ne olmalı?
Beşiktaş taraftarı “Çerkesler” zaten cepteler. Takım tutmayan veya başka takım tutan insanlarımızı ise “Beşiktaşlılık farkındalığı” ile kazanmak mümkün. Tekrara düşme pahasına hatırlatayım. “Beşiktaşlılık farkındalığı” etnokültürel bir duyarlılıktır. BJK ile sınırlı değildir ama onu da dışlamaz. Bu, takım taraftarlığına indirgenemeyecek kadar derin ve geniş bir etnokültürel “bilinç”tir. “Beşiktaşlılık farkındalığı” bu bilinç üzerinden, kimlik kuruculuğu mertebesine yükselir. Bir anı mekân ve kentli kimlik formu olarak hepimizin böyle bir şeye ihtiyacı var.
Aslında toplum bu konuda ileri bir noktada. Çerkes olduğu için Beşiktaş’ı tutan veya geriye dönüp taraftarlığını Çerkeslik üzerinden yeniden anlamlandıran çok insan tanıyorum. Yeni bir şey söylemediğimin de farkındayım.
Yapmak istediğim, olguyu “kavramsallaştırmak” ve “Artık şu meselenin adını koyalım” demekten ibarettir.
Sarı-kırmızı ve siyah-beyaz sevgilerimle.
