21 Şubat Dünya Anadil Günü’nde, halkların hakları üzerine çalışmalar yapan dernek temsilcileri Türkçe ve kendi dillerinde, mesajlarını DİHA’ya anlattı. Hemşin Kültürünü Yaşatma Derneği’nden Hikmet Akçiçek’in Hemşince mesajı ise, Türkiye’deki tüm halkların ortak bir çağrısı gibi: “Kimanak ta Hozaig – Duyuyor musunuz? Buradayız.”
Githos deda enas!1
Türkiyeli Gürcüler Platformu sözcüsü Fazlı Kaya, dillerin yaşatabilmesi için atılması gereken ilk adımın, dillerin anayasal güvence altına alınması olduğunu söyledi. Tüm dillerin, Türkçe ile eşit derecede görülmesi gerektiğine dikkat çeken Kaya, anadilde eğitim hakkının sağlanması gerektiğine vurgu yaptı.
Psem yipe nape2
Demokratik Çerkes Hareketi Yürütme Kurulu üyesi Fatma Özdemir de Kaya gibi düşünenlerden. Taleplerinin net olduğunu söyleyen Özdemir, “En belirgin talebimiz, anadilde eğitim hakkının bizlere sağlanması. Dilimizin kaybolmaması için pozitif ayrımcılık istiyoruz. Halkların dostluğundan yanayız. Dayanışmanın sürmesi gerektiğine inanıyoruz” dedi. Her 10 yılda bir dilin yok olduğunu ve bunun her 10 yılda bir halkın yok olması anlamına geldiğini söyleyen Özdemir, halkların ve dillerin yok olmaması için bir an önce harekete geçilmesi gerektiğine vurgu yaptı.
Horata na enna strana neye, az edin ezik jiveye!3
Demokratik Pomak Hareketi’nden Duygu Doğan ise “ İnsan sadece bir ülkede değil bir dilde yaşar. Daha üzücü olan bir şey daha var ki. O da kendisini, Pomak olarak tanımlayanların da Pomakçayı bir dil olarak kabul etmemesi” dedi. Doğan, dillerin korunması için çalışma yapılması gerektiğine dikkat çekti.
U leshono emhoyo zedqo du bar noshoyo4
Süryanice çıkan Sarbo Gazetesi’nin sahibi ve genel yayın yönetmeni Tuma Çelik de, “21. Yüzyılda kendi dillerinde konuşamadıkları bu ülkede yaşamak çok ayıp geliyor. Türkiye bu ayıbı taşıyor. Bunun en kısa zamanda giderilmesi gerekiyor” dedi.
Ji her zimanî re azadî5
İstanbul Kürt Enstitüsü’nden Sami Tan da, demokratikleşme paketlerinin dillerin korunmasına yetersiz kaldığını söyledi. Seçmeli dil müfredatlarının yetersiz olduğunu ve bunu protesto edeceklerini söyledi.
1 Anadilimi istiyorum. 2 Candan önce onur gelir. 3 İnsan sadece bir ülkede değil bir dilde yaşar. 4 Anadil İnsan Hakkıdır Yaşasın Mücadele. 5 Her dile özgürlük
