Зэфэныгъэм тыфай!
Аиашара иаҳҭахуп!
Нийсо Еза Тхуна!
Рæсттæрхон Агурæм!
Çerkeslerin tarihi toprakları Çerkesya’dan sürülmelerinin üzerinden tam 155 yıl geçti. 21 Mayıs 1864’de Çerkesler ölüm gemilerine bindirilirken, geride kanla ıslanmış vatan toprakları ve zafer çığlıkları atan Ruslar kalmıştı.
Tamara Polovinkina
“Tarihi geçmişin gerçeklerini çarpıtmak, önyargılı yorumlarla değerlendirme yapmak, günlük çıkarlar uğruna tarihteki feci, olumsuz ve hassas konuları yumuşatmak ve görmezden gelmek er veya geç felâkete yol açmaktadır.
Ahlâk açısından gerçeği saklamak her iki tarafı aşağılar, özellikle de gerçekten korkanı küçük düşürür, öte yandan bu şekilde gerçeği gizlemek gücün değil, güçsüzlüğün göstergesidir.”
(Çerkesya Gönül Yaram)
Belge 72*
399. Tümgeneral Siborski’nin General Golovin’e Raporu
11 Temmuz 1838 No.50 – Sayfa 457
“…Tümgeneralin ilerlemek için koşullu bir işareti olduğu, Çerkesleri silahsızlandırmak için bir emri olduğu, eğer Çerkesleri zapt etme eyleminde başarıya ulaşılırsa karşıda yamaçların altında bulunan Çerkes yerleşimlerini yakıp yok etmek gerektiği bir hakikattir…”
…Özel Grubun lideri yağmalanan silahları alarak ve aynı zamanda düşmana ait iki büyük yerleşimi yakıp yıkma emri vererek en kısa yoldan geri çekilme kararı aldı…
Mingeleski Alayı topçuları, 50 polisle birlikte diğer yakın iki yerleşimi ateş ederek ortadan kaldırdı…
*Çarlık Rusyası Tiflis belgeleri
Belge 70*
260. General Golovin’in Chirinechev’e Raporu
9 Temmuz 1840 No. 762 – Sayfa 263
“Ubıh topraklarının elde edilmesine ilişkin olarak, Korgeneral Raevski’den alınan emirler doğrultusunda, böyle bir keşfin sonbaharın sonuna doğru yapılmasının daha uygun olmasına rağmen, Psezyuape ve Tuapse nehirleri üzerindeki mesafeyi koruma kararı alınmıştır. Sonbaharda Dağlıların yerleşimlerinden toplamış oldukları hasatlarını yok etmek ve sonbahar ve kış aylarında Dağlılar ve aileleri için daha da hayati olan evlerini yıkma fırsatımız olacaktır.”
*Çarlık Rusyası Tiflis belgeleri
