‘enstANtane’ Bir göçün ‘An’ları

Yaklaşık otuz yıl önce Şırnak’ta çekilen, on sekiz Süryani’nin yer aldığı fotoğraftaki kişilerin izini süren ‘enstANtane’ (An) belgeseli izleyicilerle buluştu.
‘An’, 11 Eylül Cuma günü Burgazada’da Cennet Bahçesi’nde, 12 Eylülde Büyükada’da Çelik Gülersoy Kültür ve Sanat Merkezi’nde ve 13 Eylül’de Heybeliada Ruhban Okulu’nda gösterildi.
Göçün insani ve ahlaki dramını yaşayanların gözlerinden seyirciye aktaran film, 20. yüzyılın başında Türkiye’nin çeşitli siyasal olaylarla kaybettiği azınlıklardan biri olan Süryanilerin göçünü beyaz perdeye yansıtıyor.
Özcan Geçer ve Hakan Aytekin ortak yapımcılığıyla gerçekleşen projenin senaryo ve yönetmenliğini Süryani kültürü üzerine farklı disiplinlerde çalışmaları olan, Maltepe Üniversitesi Radyo, TV ve Sinema Anabilim Dalı Başkanı, yönetmen Hakan Aytekin üstlendi. “AN” belgeseli Hakan Aytekin’in “Işık Sesini Arıyor” ve “Yarına Bir Harf” belgeselleriyle birlikte Süryani kültürü üzerine olan “üçleme”sinin son halkasını oluşturuyor.
3 ülke ve 12 şehirde zor ve uzun bir çalışma sonrasında ortaya çıkan ve çok sağlam bir hikâyesi olan film, Londra Uluslararası Sinema Festivali, New Jersey Sınır Tanımayan Belgeseller Festivali, haziran ayında pandemi sebebiyle Türkiye’de online olarak gerçekleştirilen Uluslararası Göç Filmleri Festivali ve eylül ayında Ankara Uluslararası Film Festivali’nde yer aldı.
‘An’ belgeseline temel olan fotoğrafta bulunanlardan yalnızca ikisi Türkiye’de kalmış. Biri hâlâ Şırnak’ta yaşıyor, biri de Nusaybin’in bir köyünde. Geriye kalan 16 kişiden 9’u Almanya’da, 7’si ise İsviçre’de.