Дюзджэ Университетым Естествыннэ ыкӏи Литературэ Факултетым зэхищагъэ «Академически Шӏэныгъэ Зэӏукӏэм» иапэрэ пычыгъо, Черкес лъэпкъым я 19-рэ лӏэшӏэгъум егъэзыгъэкӏэ яхэу зэрарагъэбгынагъэм ыкӏи хэхэсы зэрашӏыгъэхэм еплъыкӏэ зэфэшъхьафхэр къыщраӏотыкӏыгъ.
Мэлылъфэгъум и 25-рэм щыӏагъэ зэӏукӏэм цӏыфыбэ къекӏолӏагъ, ар зэрищагъ Кавказ Бзэхэм ыкӏи Литературэм и Факултет Икъутамэ итхьаматэу егъэджакӏоу Доктер Дзыбэ Фехми Алтын.
«Лъэпкъгъэкӏӏод ӏотэжь: Черкесхэм я Хэку Ягъэбгынэныр» зышъхьа зэӏукӏэм, хэкур ягъэбгынэным имызакъоу, Черкесхэм ятарихь ыкӏи я културэ ар зэрэхэтъым академически екӏолӏакӏэхэр иӏэу щытегущыӏагъэх.
Тарихь гукъэкӏыжь ыкӏи академически пшъэдэкӏыжьыр зэӏукӏагъ
Доктер Алтын (Дзыбэ) идоклад, Черкесхэм ижъырэ -историческии псэупӏэхэу, Хышӏуцӏэм и къокӏыпӏэ щыублагъэу Кавказ Къушъхьахэм якъежьапӏэ нэсыжьэу чӏыгоу зэрысыгъэхэм, псыхьохэм ыкӏи къушъхьахэм социо-културэм щыӏакӏэр зэрапсахьыгъэм фэгъахьагъагъ.
Ащ дакӏоу Черкес ыкӏи Адыгэ цӏэм ылъапсэ къыщыуцугъэх шӏэныгъэлэжьхэр, этнонимхэм тарихьым чӏыпӏэу щиӏыгъыгъэм тегущыӏагъэх.
Урыс Кавкаказ ыкӏи нахьэу Урыс Адыгэ заом къызэлъиубытэу Черкесхэм ашӏухэдагъэхэр, ягушъхьалэжьыгъэ лыеу рихыгъэр ыкӏи купышхохэм хэкур зэрарагъэбгынагъэр «лъэпкъгъэкӏод» концептым къыпкъырыкӏыхэзэ зэхафыгъ.
Зэдэгущыӏэъгум, Черкес лъэпкъым и социо културэ зэхэпшъагъэ зэрэхъугъэм, Адыгэ Хабзэ зыфаӏорэ филасофием нэбгырэ зырызхэм къыхэкӏым цӏыф жъугъэхэм ахахьэзэ гъуазэу зэрэхъугъэм игугъ щышӏыгъ. Цӏыфыр къызщыхьурэмрэ зыщылӏэырэмрэ азыфагу щыӏэныгъэм хабзэм чӏыпӏэу щыриӏэм, фэӏо фашӏэхэм ыкӏи Хабзэм и шапхьэхэм щыӏакӏэм кӏуачӏэу чӏыпӏэу щиубытырэр щысэхэмкӏэ къагъэлъэгъуагъ.
Лъэпкъым, тарихьым щыублагъэу мы шапхьэхэр зэригъэпсэугъэхэр ыкӏи непи ахэр зэригъэпсэушъухэрэр зэдэгущыӏэгъум ианахь шъхьаӏэу хъугъэ, анаӏэ зытырадзагъэ зэхэфынхэм ащыщыгъ.
Дюзджэ университетым Адыгабзэмрэ Културэмрэ я Кафедре щылажьэу филологие шӏэныгъэхэмкӏэ Доктер Префесэрэу Хьакӏэмыз Мир, Адыгэ лъэпкъ тхэкӏошхоу Мэщбэшӏэ Исхьакъ ытхыгъэхэм къатегущыӏагъ. тхакӏом иныбжь илъэс 95-рэ зэрэхъугъэм ар фэгъахьыгъагъ.
Еплъ YouTube: https://youtu.be/ck-q_055wtI
Къэбарыр зэзгъэпэшыгъэр: Элиф Токгёз
Сурэтхэр: Минэ Ялчын
