Bursa Soma Nazım Yavuz Stadyumu’nda 16 Aralık’ta oynanan Somaspor-Bursaspor maçında bir grup taraftar, eski Demokrasi Partisi (DEP) ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) milletvekili Leyla Zana’ya yönelik ırkçı ve cinsiyetçi küfürler sarf etmişti. Sonrasında Fethiyespor, Göztepe, Rizespor ve Ankaragücü taraftarlarıyla devam eden saldırılar tepkilere neden oldu.
DEM Parti
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), Leyla Zana şahsında kadınlara yönelik cinsiyetçi saldırıyı ve nefret söylemini en sert biçimde kınadı.
Bursaspor-Somaspor karşılaşmasında tribünlerde Leyla Zana’ya yönelik nefret diline karşı ilgili bakanlık ve kurumları sorumluluk almaya davet eden DEM Parti, açıklamasında, “Tribünlerden yayılan bu zehirli dil erkek egemen, ırkçı ve faşizan bir zihniyetin dışavurumudur” ifadesini kullandı.
Bursaspor yönetimi, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ve müsabakadan sorumlu tüm birimlerin derhal harekete geçmeye çağrıldığı açıklamada, “Cinsiyetçi küfür suçtur, nefret söylemi suçtur, hedef gösterme suçtur! Sessiz kalan herkes bu suça ortaktır. Türkiye’nin acilen bir ayrımcılıkla mücadele mevzuatına ihtiyaç duyduğu bu son örnekten de açıkça görülmektedir. Ayrımcılık ve nefret söylemi ceza hukuku içinde ayrı bir bölüm halinde düzenlenmelidir. İfade özgürlüğü sınırının dışında bulunan nefret söylemine karşı cezai yaptırımlar ağırlaştırılmalıdır” dendi.
TBMM Başkan Vekili ve DEM Parti Van Milletvekili Pervin Buldan, sosyal medya üzerinden, “Küfürle, hakaretle ne futbol savunulur ne de değerler. Leyla Zana’ya yönelik bu dili reddediyoruz. Spor, düşmanlık değil saygı üretmelidir. İnsan onuru her şeyden önce gelir” ifadelerini kullandı.
DEM Parti Sözcüsü Meral Danış Beştaş, “Leyla Zana’ya edilen küfürler bugüne kadar kadınlara, Kürtlere karşı işlenen suçlarda uygulanan cezasızlık politikalarının sonucudur. Kadınlara ve Kürtlere küfredilen bir stadyumda asıl suç, susan yöneticilerdedir. TFF ve Bursaspor yönetimi görevini yapmıyor. TFF ve Bursaspor yönetimini göreve davet ediyoruz. Irkçılığa ve nefret suçuna göz yumanlar da suçu işleyenler kadar sorumludur. Spor sahaları nefretin, ırkçılığın değil, ortak yaşamın alanı olmalıdır” dedi.
DEM Parti Milletvekili Cengiz Çandar, yaptığı konuşmada “Sürecin dilini oluşturamazsak, bu sürecin başarısı için ‘olmazsa olmaz’ şart olan toplumsal rızayı ve toplumsal desteği de oluşturamayız. Bu parlamentonun bedel ödemiş eski bir üyesi olan Leyla Zana için iktidar temsilcilerinden bir tepki gelmesini beklerdik” dedi. Çandar, konuşmasının sonunda Leyla Zana’dan tüm Bursa adına özür diledi.
İHD
İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Merkezi’nin konuya ilişkin açıklamasında şu ifadelere yer verildi: “Bursaspor-Somaspor karşılaşması sırasında ırkçı saiklerle tribünlerde açılan ‘Beyaz Toros’ pankartları ile Kürt siyasetçi Sayın Leyla Zana’ya yönelik cinsiyetçi küfür ve hakaretler kabul edilemez. Sloganı atanları kınıyoruz. Tribünlerdeki tezahüratlar, Sayın Zana şahsında Kürt ve kadın kimliğine yöneliktir. İHD olarak Sayın Leyla Zana’nın yanında olduğumuzu belirtiyor, failler hakkında ivedilikle soruşturma başlatılması çağrısında bulunuyoruz.”
TÜBAKKOM
Zana’ya yönelik cinsiyetçi ve ırkçı saldırıya dair açıklama yapan Türkiye Barolar Birliği Kadın Hukuku Komisyonu (TÜBAKKOM), saldırının kabul edilemez olduğunu belirterek caydırıcı tedbir çağrısı yaptı.
Küfür ve hakaretlerin, kişilik haklarının ihlali niteliğinde olduğu vurgulanan açıklamada anayasanın 10’uncu ve 17’nci maddesinin ihlal edildiğine dikkat çekildi.
Kamusal alanların, kadına yönelik ayrımcı ve şiddet içeren söylemlerin meşrulaştırıldığı alanlar haline getirilmesinin kabul edilmeyeceği bekirtilen açıklamada, “Özellikle somut olayda gözlendiği üzere, ihlalin tekrarlayıcı ve görünürlük kazanan bir nitelik taşıdığı bu gibi durumlarda, şiddet içeren sözlü ifadelerin yalnızca ‘anlık tepki’, ‘tribün dili’ olduklarından bahisle veya benzeri gerekçelere dayalı olarak meşru görülmesi, hukuken kabul edilebilir değildir” dendi.
CHP
DEM Parti heyetiyle yaptığı görüşmenin ardından konuşan CHP Genel Başkanı Özgür Özel şu nları söyledi: “Sayın Leyla Zana’ya yönelik geçtiğimiz hafta yaşanan ve kabul edilemez gelişmeleri, -ki ben kendisini arayarak da bu duygularımı ifade etmek istemiştim ancak o günlerde bizim de içinde bulunduğumuz sıkıntılı süreçten dolayı irtibatı sağlayamadık. Ama bu konuda duyduğumuz üzüntüyü ve olaya yönelik kınama ifadelerimizi içeride ifade ettim- bir kez de burada kamuoyunun önünde ifade etmek istiyorum. Bir kadını, bir anneyi hedef alan böyle bir anlayış bu topraklara yakışmaz. Anadolu’da böyle bir şeyin yapılmasını asla ve asla kabul etmiyoruz. İnancımıza da, kültürümüze de aykırıdır. Hele hele bir siyasetçiye, siyasi olaylar üzerinden stadyumları bu anlamda kullanmaya çalışan bir anlayışa hiçbirimizin kapı aralamasının mümkün olmadığını ifade etmek isterim.”
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ise şu açıklamayı yaptı: “Leyla Zana’nın avukatlığını yapmış, Diyarbakır Barosu’nun önceki başkanı olarak açıkça ifade ediyorum: Leyla Zana, halkımızın onurudur. CHP Diyarbakır Milletvekili olarak da şunu söylüyorum: Her türlü ırkçılığınıza, nefret söyleminize karşı, Türkiye’de barışı, dostluğu savunmak için birlikte mücadeleye devam edeceğiz.”
MHP
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, “Zana’ya yapılan küfürlü tezahüratı kınıyorum. Başbuğ Alparslan Türkeş’in ‘kızım’ diye hitap ettiği bir şahsiyettir, nokta” dedi.
Bülent Arınç
Küfürlü tezahürata tepki gösteren isimlerden biri de eski TBMM Başkanı Bülent Arınç oldu. Paylaşımında olayların tesadüf olmadığını ve altında planlı bir yapının olduğunu iddia eden Arınç, şu ifadeleri kullandı: “Son günlerde Soma’da oynanan bir maçta Bursaspor taraftarlarından bir grubun ve ardından da Ankaragücü taraftarlarından bir grubun ağza alınmayacak ifadeler kullanarak Sayın Zana’yı hedef aldığı görüntüleri bu ‘tezahüratı’ yapanlar adına utanarak izledim. Kadın bir siyasetçiye karşı takınılan bu tavrı en üst perdeden lanetliyorum. Bugün adına milli dayanışma, kardeşlik ve demokrasi denilerek yürütülen süreç belli ki bazı kesimleri oldukça rahatsız etmekte ve yine belli ki birileri bu süreci sabote etmek istiyor.
Çünkü Manisa’da oynanan bir maçta Bursaspor taraftarlarından bir grubun bu şekilde ifadeler kullanmasının ardında organize bir art niyet aramamak biraz safdillik olacaktır.”
AKP temkinli
Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, tezahüratta bulunan Bursaspor taraftarları hakkında soruşturma açılacağını ve maçlardan men cezası olmak üzere farklı yaptırımların uygulanacağını söyledi.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, DEM Parti milletvekillerinden gelen sorulara rağmen küfürlü tezahüratı açıkça kınamaktan sakındı ve Zana’nın adını anmadı. Benzer şekilde AKP Milletvekili Faruk Çelik de Zana’nın adını geçirmeden yaptığı değerlendirmede “olay kuşkulu” dedi.
Ümit Özdağ
Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, X hesabından yaptığı açıklamada “Leyla Zana’ya veya başka birisine cinsel içerikli küfredilmesini doğru bulmuyorum. Siyasette eleştiri siyasi olur” ifadelerini kullandı.
Ödül gibi ceza
TTF, Bursaspor’a Somaspor maçında Leyla Zana’ya yönelik küfürlü tezahürat sebebiyle 16 bin TL para cezası verdi.
Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK), 23 Aralık’ta açıkladığı kararlarda, söz konusu tezahüratı “çirkin ve kötü” olarak değerlendirdi. Kurul, bu eylemin aynı sezon içinde Bursaspor’un misafir kulüp olduğu maçlarda ikinci kez yaşanması nedeniyle kulübe 16 bin lira para cezası verdi. Bursaspor taraftarları, takımlarının 3 Mart 2023’te Amedspor’la Bursa’da yaptığı karşılaşmada da Amedsporlu oyunculara taşlar, sopalar ve şişelerle saldırmıştı.
