Rusya Savunma Bakanlığı ile yapılan sözleşmeler, ağır suçlardan yargılanan ve mahkûm edilen kişilerin hapisten kurtulmasının yanı sıra erken tahliye için de bir fırsat haline geldi. Ukrayna’ya karşı “Sovyet Devrim Muhafızları” (SVO) hareketine katılmak için sözleşme imzalayanlara ayrıcalık tanıyan bu uygulama, özellikle kadınlara yönelik şiddet vakalarında öne çıkıyor. Kuzey Osetya’da yaşayan ve eski eşi Regina Gagieva’yı öldürmekten suçlu bulunan Vadim Tekhov’un Haziran 2023’te görüşülen davası geniş yankı uyandırmıştı. 2019’da eski eşini defalarca bıçaklayarak öldüren Tekhov, 16 yıl hapis cezasına çarptırılmış, ancak “özel askeri operasyon”a katıldıktan sonra erken tahliye edilmişti.
Mart 2025’te yetkililer, 22 yaşındaki gelini Kristina’yı öldürmekten hüküm giyen Çeçenya vatandaşı Ruslan Umayev’in cepheye gitmesine izin verdi. Kristina’nın annesi Anastasia Kokova, kızının öldürülmesinin ardından aylarca soruşturma açılması için çabaladığını söyledi.
2026 baharında, 28 yaşındaki partneri Nadejda Pervusheva ve 2 yaşındaki kızını öldürmekle suçlanan Adigey doğumlu Bislan Nekhay, mahkemeden Rusya Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzalayıp cepheye gitmesine izin verilmesini talep etti.
Savaşa katılıp gazi olarak geri dönenlerin işlediği suçları raporlayan Verstka ve Die Welt internet sitelerinin tahminlerine göre, Şubat 2022’den bu yana savaştan dönen gaziler en az bin kişiyi öldürdü veya ağır yaraladı.
Nalçikli SVO üyesi Rustam Nogmov’un davası bu konuda örnek teşkil ediyor. 86 yaşındaki Nina Selezneva’nın cinayetinden suçlu bulunarak şubat ayında 15 yıl hapis cezasına çarptırılan Nogmov’un duruşması sırasında savunma, daha önce de savaşta yer almasının hafifletici unsur olarak dikkate alınmasını talep etti. Birkaç ay sonra, Nogmov’un Rusya Savunma Bakanlığı ile yeni bir sözleşme imzaladığı ve cezaevinde kalmak yerine cepheye geri gönderildiği bildirildi.
Kadın haklarıyla ilgili yayın yapan Daptar haber sitesine konuyla ilgili görüşlerini belirten avukat Daryana Gryaznova, “Rusya Savunma Bakanlığı ile yapılan sözleşmeler, ciddi suçlar için cezaya alternatif bir çözüm haline geliyor. Bu durum, mağdurların ve ölenlerin yakınları için, verilen cezanın, hatta cezai kovuşturmanın artık adaleti garanti etmediği anlamına geliyor” dedi.
Sorunun sadece hüküm giymiş veya suçlanan kişilerin sorumluluktan kurtulmasıyla sınırlı olmadığını söyleyen Gryaznova, “Savaşa katıldıktan sonra geri dönen ve yeni suçlar işleyen, daha önce kadınlara karşı şiddetten hüküm giymiş erkeklerle ilgili vaka sayısı oldukça fazla” ifadelerini kullandı.
Haber: Serap Canbek
