Eski Zamanlar Maykop’u (Пасэрей Мейкъуап)
Maykop kenti adı içinde bir güzellik ve giz saklı gibi. Levpaç’e Nurbıy (ЛопащIэ Нурбий), “Древний Майкоп” (Eski/Kadim Maykop) adlı küçük kitabında, geçmişten bugüne Maykop tarihini gözler önüne seriyor. Rusya boyutunda tanınmış bir arkeolog olan Levpaç’e’nin öne sürmüş olduğu bilimsel görüşler, ancak o düzeyde olan bir bilim insanının üstesinden gelebileceği şeylerden.
Maykop’un çok büyük ve çok ilginç bir tarihsel geçmişi var, 3200 yıl öncesine, Hattiler dönemine (хьетхэм я лъэхъэнэ) uzanan bir tarihsel geçmişten söz ediyoruz burada. Kentin adı, zamana ve savaşların getirdiği yıkımlara göre, birkaç kez değişmiş, başka başka adlar almış.
Maykop yöresinde arkeologların bulmuş olduğu ve “Maykop Kültürü” (Мейкъуапэ щэнхабзэ) adını verdikleri buluntulardan başlayan Levpaç’e, bu buluntuları sırasıyla ele alıyor, ne olduklarını, neleri anlatmakta olduklarını, bu buluntuların Çerkes ulusal tarihi, Adige dili, el sanatı ve söylentileri ile bağlarını bir bir açıklıyor ve açıklığa kavuşturuyor.
Büyük bir bilim insanı olan Levpaç’e Nurbıy, kendi ulusunu kayırma bağlamında bir şey söylüyor da değil, belgeleri konuşturuyor ya da MÖ IV. yüzyılda yazılmış olan eski Grek ve Alıg/Romalı yazarlara, sözgelişi Diodor, Strabon, Ptolemey gibi ünlü yazarlara ait yazıları sunmakla yetiniyor.
Kitabın önemi, tarihi şimdiki insanların (bizden ve başka uluslardan olanların) öğrenmelerine yardımcı olması ile sınırlı değil, bir de Maykop’un 1857’de bir askeri kale (быдапIэ) olarak kurulmuş olmasının 150. yılını kutlayanların yanlışlık yaptıklarını, gerçekleri atladıklarını ve gizlemeye çalıştıklarını ortaya koyuyor, bunun da “bilimle” bağdaşamayacağını söylüyor.
Kitapta çok sayıda kısa kısa, ama birbirinden ilginç ve önemli bilgiler sıralanmış bulunuyor. Kitap 2009 yılında Maykop’taki “Poligraf-Yug” basımevi (Полиграф-Юг – ОАО) tarafından basılmıştır. (Adige Psatle)
Sayı : 2009 09
