Bölge yöneticilerinin özel izni olmaksızın Şapsığların geleneksel toplu ritüeller yapmaları yasaklandı. Bu karar neden verildi? 21 Mayıs günü Golovinka’daki 250 yıllık bir ağacın altında bir dua töreni düzenlendi. Bu etkinlik her yıl yapılıyordu. Bu yılki etkinliğe yaklaşık 300 kişi katıldı. Katılımcılar Şapsığ-Xase Başkanı Ruslan Guaşo’dan dua etmesini istedi. 15 dakika süren etkinlikten sonra katılımcılar Kafkasya Savaşı kurbanları için denize çiçek atmak için sahile gitti. Sonrasında Aydemir Basto yasadışı etkinlik düzenlemekten 30 bin ruble, 67 yaşındaki Ruslan Guaşo ise 10 bin ruble tazminata mahkum edildi.
Kabardey-Balkar İnsan Hakları Merkezi Başkanı Valeri Hatajuko, yetkililerin ceza vermesini saçma bulduğunu belirtti ve “Federal yasalar açısından değerlendirdiğinizde bu toplantıda dua dışında hiçbir konuşma yapılmadı. Ne slogan atıldı ne de poster ya da döviz vardı. Ruslan Guaşo’nun sağlığı bozuk, bir bacağı takma. Teyzesinin cenazesine katılamadan zorla mahkemeye götürüldü ve birkaç kat yukarıya sürüklendi. Tansiyonu yükselince mecburen ambulans çağrıldı” dedi.
Kabardey Kongresi Başkanı Aslan Beşto’ya göre memurlar yaşlı bir adama yasanın gerektirdiği şekilde davranmalıydı ama Ruslan Guaşo sorularıyla zaten uzun zamandır bölge yöneticilerini rahatsız ediyordu. Soçi Olimpiyatları’nın hazırlık sürecinde Çerkeslerin mezarlarının üzerine yollar ve binalar inşa etmenin barbarlık olduğunu söylemişti. Ayrıca, Krasnodar Bölgesi yönetiminin Şapsığları yerli halk olarak kabul etmesi ve Stalin tarafından feshedilen Şapsığ Ulusal Bölgesi’nin iade edilmesi yönünde talepler dillendiriyordu.
Kutsal ağaç önündeki seremoninin Gorbaçov döneminde başladığını söyleyen Beşto bugüne kadar bu etkinlik için herhangi bir izin gerekmediğini belirtti ve “Eğer bu olay yöneticileri rahatsız ediyorsa, barışçı ve kadim bir ritüelden rahatsızlık duymaları dünya Çerkesleri arasında öfke doğuracaktır. Sorun tazminat değil. Bu tazminatı Ruslan Guaşo da ödeyebilirdi ama Çerkesler olayı görünür kılmak için kampanya başlattı. Bu hareket, Karadeniz’in yerli halkının hak ve özgürlüklerinin ihlalidir” dedi.
Rusya’nın az nüfuslu halkı Şapsığlar (2010 sayımına göre 3.900 nüfus) küçük halklar yasasından yararlanamıyor. Karaçay-Çerkes’teki Abazinler de bu yasadan yararlanamıyor.
Şapsığlar resmi anlamda Krasnodar Bölgesi’nin yerli halkı olarak tanınmıyor. Bu sorun yıllarca tartışıldı ama Krasnodar Bölgesi yöneticileri reddetti. Şapsığ Ulusal Bölgesi (şimdiki Lazarevsk) Stalin tarafından feshedilmişti. Şapsığlar şimdi de yeni bir yasakla karşı karşıya kaldı: Bölge yöneticilerinin izni olmadan toplu dua ritüelleri yapamayacaklar.
(ekhokavkaza.com)
Çeviri: Serap Canbek
