Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA), 21 Şubat Uluslararası Anadili Günü’nde Türkiye’nin 19 anadilinde 99 imzalı 4 talepte bulundu.
İmzacılar arasında Jıneps gazetesinin de yer aldığı açıklama Türkiye’nin 19 anadilinde hazırlandı: Abazaca, Adığece (Batı), Adığece (Doğu), Arapça, Arnavutça, Boşnakça, Çeçence, Ermenice (Batı), Gürcüce, Hemşince, Kurmanci, Ladino, Lazca, Osetçe, Romeika, Rumca, Süryanice, Türkçe ve Zazaca.
DHİBRA’nın açıklaması şöyle:
21 Şubat Uluslararası Anadili Günü vesilesiyle, anadilinin anlam ve önemi konusunda duyarlı sivil toplum özneleri olarak 2021 yılında da taleplerimizi dile getirmek için bir araya geldik.
Türkiye’nin zenginliği olan tüm anadillerinin ve dilsel çoğulluğun herkes tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesi, farklılıklarımızla barış içinde bir arada yaşamanın güvencesidir. Dil hakları önündeki engellerin ortadan kaldırılması, demokrasinin olmazsa olmazlarındandır.
Bu konuda duyarlı olması gereken devlet, toplum ve bireyler olarak herkesin üstüne büyük görevler düşmektedir. Yok olma tehdidi altındaki diller başta olmak üzere, farklı Türkiye dillerinin yaşaması için büyük fedakârlıkla çalışan kişi ve kurumların ülkenin kültürel zenginliğine katkısının kabul edilerek desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz.
Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı’nın (DHİBRA) bileşenleri olarak bu bağlamda çağrımız şudur:
1) Anadilinin öğrenilmesi ve kamusal alanda kullanımı için daha özgürlükçü hukuki ve idari düzenlemeler yapılmalı ve mevcut düzenlemeler engelsiz ve kararlı bir şekilde uygulanmalıdır.
2) Yok olma tehdidi altındaki dillerin koruma altına alınması için somut adımlar atılmalı, bu konuda çalışan sivil toplum özneleri ivedilikle desteklenmelidir.
3) Ülkede kullanılan farklı anadillerine ilişkin üniversitelerde kurulan birimler (bölümler, anabilim dalları ve enstitüler) yaygınlaştırılmalı ve mevcut birimler kaynak ve kapasite açısından geliştirilmelidir.
4) Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 2 Eylül 1990’da yürürlüğe giren ve Türkiye tarafından 2 Ekim 1995’te onaylanan Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin anadiline ilişkin üç maddesine Türkiye tarafından konulan çekinceler kaldırılmalıdır. Dil hakları, insan haklarının ayrılmaz parçasıdır!
Tüm dünya dillerinin Anadili Günü kutlu olsun!
- Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı ve bileşenleri, 21 Şubat Uluslararası Anadili
günü vesilesiyle bu yıl farklı etkinliklere ev sahipliği yapacak. DHİBRA’nın düzenleyeceği,
çevrimiçi dil dersleri, söyleşiler, çokdilli müzik performansları gibi etkinliklere dair ayrıntılı
bilgiye şu adreslerden ulaşılabilir:
https://twitter.com/DilHaklari?s=20
https://www.turkiyekulturleri.org/tr/Etkinlik-Takvimi/Guncel-Etkinlikler
https://instagram.com/dilhaklari
Aralarında Jıneps Gazetesi’nin de olduğu imzacı 99 kurum:
