İranlı kadın kayakçılar, İtalya’da düzenlenen Dünya Kayak Şampiyonası’na antrenörleri Samira Zargari’siz gitmek zorunda kaldı. Nedeni ise kadın antrenörün eşinin yurtdışına çıkış izni vermemesi.
İran’da kadınların, eşlerinin izni olmadan yurtdışına çıkamaması uygulaması ülkeyi İtalya’daki şampiyonada temsil eden kadın sporcuların antrenörsüz kalmasına yol açtı.
Erkek vesayeti
Şeriat esaslarına dayalı İran hukuk sisteminde erkek, kadın üstünde vesayete sahip. Bir kadının hayatındaki tüm önemli kararlar erkekler tarafından veriliyor. Önce baba, evlenince de koca tarafından. Havaalanından yurtdışına çıkış yapabilmek bir yana, bunun için gerekli pasaportun başvurusu için de erkeğin onayı gerekiyor. Onay vermeyen erkeğin ne bir gerekçe bildirmesi gerekiyor ne de kadını haberdar etmesi.
37 yaşındaki milli takım antrenörü Sargari’nin yurtdışına çıkışına eşinin niye izin vermediği de bilinmiyor. Bu konuda kendisinden de İran Kayak Federasyonu’ndan da bir açıklama yapılmadı.
İran medyasında yer alan haberlerde, Sargari’nin seyahat edebilmesi için federasyonun “son ana kadar” çaba gösterdiği ama başarılı olamadığı belirtiliyor.
Tepki topladı
Sargari’nin başına gelenler sosyal medyada yoğun tepkilere yol açtı. Kadın hakları savunucuları, “Bu hepimizin başına gelebilir” sloganıyla dayanışma gösterdi.
İranlı kadın aktivistler, kadın haklarını kısıtlayan uygulamalara mevcut yasalar çerçevesinde çözüm bulmak ve kadınları imkânlar konusunda aydınlatmak için yıllardır mücadele veriyor. Bu imkânlardan biri, nikâh akdine “evlilik koşulları” başlığı altında bir ekleme yapılması.
Aktivist Nazar Ahari, bu yolla kadının yaşamıyla ilgili kararları bizzat verme hakkına sahip olabildiğini, ancak akademisyenler ya da başarılı sporcular dahil pek çok kadının bu imkândan haberdar olmadığını belirtiyor.
İnsan Hakları Muhabirleri Komitesi üyesi olan Nazar Ahari, geçen 17 yıl içinde pek çok kez tutuklanmış ve yıllarca hapis yatmış. 2018 yılından beri Slovenya’da yaşayan Ahari, ülkeyi terk edebilmesinin, eşinin bu akdi imzalaması sayesinde mümkün olabildiğini anlatıyor. (dw.com)
