Tarih biliminin; yöntemi, bakış açısı, dayanakları başta bu sahaya gönül verenler olmak üzere sosyal bilimlerin bir çok alanında çalışan bilim insanlarının gündemini oluşturmakta. Tarihin yazanından daha doğrusu aktaranından bağımsız olmadığını en azından bize aktaranın kim olduğu sorusunu artık düşünüyoruz.
Türkiye’de sözlü tarih çalışamaları belki de bu aktaran öznenin tartışılmaya başlamasıyla birlikte görünür bir ivme kazandı. “Tahayyül ve Karşılaşmalar Arasında” adlı proje de bir sözlü tarih çalışması örneği. Sabancı Üniversitesi’den Prof. Dr. Leyla Neyzi’nin proje direktörlüğünü yaptığı çalışmanın hedef kitlesi gençler. Türkiyeli gençlerin yakın geçmişlerini nasıl algıladıkları, bu gençlerin kendilerini öteki ile nasıl ilişkiye soktuklarına ve nihayet geleceğe yönelik kurguları aktarılmaya çalışılmış. Bu aktarım için ise karşılaştırmalı yöntem kullanılmış, Batı-Doğu. Batı için Muğla, doğu için de Diyarbakır’da yaşayan 20 li yaşlarında, farklı ekonomik sınıflardan, kır ve kentte yaşayan, kadın ve erkeklerle sözlü tarih çalışması yapılmış.
Projenin diğer bir amacı sözlü tarihin kitlelere ulaşmasını sağlamak. 100 kadar gençle 200 kadar sözlü tarih görüşmesi, dijital ses, video, fotoğraf çekimleri yapılmış ve ciddi bir arşiv oluşturulmuş. Proje 2012 de kitaplaştırılacak. Projenin ayrıca 30.11.2012 tarihinde Hamursuz Fırınında sergisi de var. “90 larda neler yaşandı, tarihin bellekle ilişkisi nedir?” gibi soruları merak edenler için projenin web adresi: http://www.gencleranlatiyor.org/static/hakkinda.html
Sitede ayrıca yapılan mülakatlardan seçkiler de mevcut. Kaynaklarının önemli bir kısmı sözlü aktarıma dayanan Çerkesler için de umarım ufuk açıcı projeler yapılır.
Haber: Elif Ergün
