Rusya’ya karşı bağımsızlık mücadelesi veren Çeçen gruplarının Kuzey Osetya’nın Beslan şehrinde bir okulun öğretmen ve öğrencilerinden oluşan yaklaşık 1100 kişiyi rehin almış ve Rus timleri, yapılan görüşmelerin neticesiz kaldığı iddiasıyla operasyon yaparak 334 kişiyi öldürmüştü.
Beslan Trajedisi’nin onuncu yılı üç gün süren etkinliklerle anıldı. “Melekler şehri” adı verilen parkta yapılan törenlerde Rusya güvenlik güçlerinin operasyonunda öldürülenler yad edildi. Anma töreninleri kapsamında resim sergisi, film gösterimi, toplantılar ve bir konser gerçekleştirildi.
“On yıl geçti, suçlular hala iktidarda”
3 Eylül günü, tarihin en vahşi katliamlarından birinin yaşandığı 1 Numaralı Beslan İlköğretim Okulu’nda gökyüzüne beyaz balonlar uçuruldu. Bu binada on yıl önce 186’sı çocuk olmak üzere 334 rehine öldürülmüştü.
Sağ kurtulan rehinelerin ve ölenlerin ailelerinin yaşamları farklı şekillerde ilerledi. Bazı ebeveynler, ölen çocuklarının odalarını aynen korudu. Bazılarının yeniden çocukları oldu. Rehinelerden biri sık sık okula gidip, ölen arkadaşlarını anıyor. Bazıları ise okulun civarından bile geçmiyor.
Çocuklarını yitiren aileler, katliamın üzerinden on yıl geçmesine rağmen olaya dair bilgilerin ortaya çıkmamasına ve suçluların cezalandırılmamasına bir anlam veremiyor. 1 Eylül’de bir açıklama yapan “Beslan Anneleri Komitesi” başkanı Susanna Dudieva, “Çocukların hayatının kurtarılması için görüşmeler devam etmeliydi” dedi.
“Beslan’ın Sesi” adlı kurum, trajedinin tek sorumlusunun Rusya özel harekat güçleri olduğunu belirtti. Katliamda ölen 25 çocuğun ailesinin imzaladığı bir mektup, “Beslan’ın Sesi Komitesi” adıyla FSB Komitesi’ne yollandı. Mektupta, “Sizi okul binasını tank ve alev makineleri ile vurmanızın yanı sıra teröristlerle birlikte rehineleri de cezalandırmanız nedeniyle suçluyoruz” denildi.
İnguşetya’daki Rusya güvenlik güçleri, Çeçen lider Şamil Basayev’i Beslan katliamını organize etmekle suçlanmıştı. FSB’ye yollanan mektupta bu durumla ilgili olarak “Buna delil olarak sadece videodaki söylemleri gösterildi. Başka hiçbir delil yoktu” ifadesi kullanıldı. Komite üyelerine göre, saldırının birçok detayı, “para ve güç sahibi birileri tarafından ayarlandığını ve örtbas edilmeye çalışıldığını” gösteriyor. Komite ayrıca, Rusya yönetiminin dikey iktidar kurmak için böyle bir saldırıyı kullanarak çıkar sağladığına inanıyor.
“Beslan’ın Sesi” kurumunun başkanı Ella Kesaeva, gerçeklerin ergeç ortaya çıkacağına inandığını belirterek, “Masumların kanı akıtıldı ama ben dünyada adaletin var olduğundan hiç şüphe duymuyorum. On yıl boyunca araştırma yaptık ve saldırının özel harekat güçleri tarafından yapıldığı sonucuna vardık. Şu anda da iktidar onlarda. Bu nedenle hiç kimse cezalandırılmadı. On yıl geçti ama unutulmadı, kaç yıl geçerse geçsin unutmayacağız. Tüm bunlar neden oldu? Olmasının önüne geçilemez miydi? Aynı devlette yaşıyoruz, düşman bölgesinde değiliz. Sessiz kalırsak çocuklarımızın hayatını kim garanti edebilir? Sessiz kalmamalıyız. Rusya yönetimi, Beslan teröristlerinin imha edildiği ve güvenlik güçlerinin rehineleri kurtararak kahramanlık yaptığına dair bir mite bel bağlıyor” dedi.
“Beslan’ı Unutma” adlı kurumun başkanı Marina Litvinovich ise bağımsız bir soruşturmanın sonuçlarına göre, çocukların federal güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünün net olduğunu vurgulayarak, “Bu gerçeği sadece Beslan sakinleri biliyor. Ruslar ise bilmiyor” dedi.
Litvinovich, Beslan’da yaşananların Rusya’da hiçbir şeyi değiştirmediğini belirterek “Ukrayna savaşı da gösteriyor ki iktidar hala cesetlerin üzerinde kolayca yürüyor” dedi. (golos-ameriki.ru)
Çeviri: Serap Canbek
