Wuane Cıde – Уанэ джыдэ
Sefere çıkarken veya uzak yola giderken Adıgeler ateş için odun kesmek gibi işlerde kullandıkları ve eyerlerinin kenarına bağladıkları küçük baltalar gezdirirlermiş.
Bu küçük baltaların adı (wuane cıde-eyer nacağı) imiş.
Psıxedze – Псыхэдзэ
Kuraklık olduğunda köyde dedikodusu yapılan bir kadının ayakkabısının teki çalınır, bir sopanın ucuna sıkıca bağlanan ayakkabı köydeki suyun (dere-ırmak,göl vb) ortasında bir yere saplanırmış. Daha sonra hakkında dedikodu yapılan o kadın sürüklenerek getirilir, giysileri üzerinde olduğu halde suya atılır, iki üç kez suya batırıldıktan sonra topluca dua edilerek dağılırlar, bu şekilde yağmur yağacağına inanırlarmış.
X”ump’ets’egığue Qute – Хъумп1эц1эджыгъуэ къутэ
Kuraklık olduğunda karınca yuvasını bozarak üzerine su dökerlermiş, bir kısmı da yuvayı hiç bozamadan üzerine su döker ve bu şekilde yağmur yağacağına inanırlarmış.
Jııak’ue – Жы1ак1уэ
Köyün veya ailenin bir mesele için elçi veya aracı olarak görev verdiği gruptan ilk konuşmak üzere seçilmiş olan kişidir. Bu kişi aklı başında, ağzı laf yapan ve oturup kalkmasını bilen birisi olmak zorundadır.
Bu tür elçi seçme, daha ziyade adam öldürme olaylarından sonra tarafları barıştırmak için, cenazelerde, başlık parası almak için gidilirken vb. durumlarda olur.
Pşı xuepsix – Пщы хуепсых
Eskiden Pşı (bey,prens) bir yerde dururken atlı birisi gelirse, atını durdurarak iner ve atın gemini tutarak pşı’nın yanından yaya geçerek ona saygısını gösterirmiş.Daha sonra yeniden atına biner yoluna devam edermiş.
Çeviri-Derleme: Babug Ergün Yıldız
