İlk Abazaca gazete: Apsny
Apsny (Canlar Ülkesi) gazetesinin ilk sayısı 27 Şubat 1919’da yayınlandı. Abhaz entelektüelleri S.Y. Çanba, M.K. Tsagurya, D.I. Alania ve İ.N. Marganya’nın çabalarıyla çıkarılan gazetede kullanılan Abazaca fontlarda A.M. Çoçua’nın alfabesinin katkısı oldu. Dirmit Gulya’nın editörlüğünü yaptığı gazetede sosyo-politik makaleler, edebi çalışmalar ve halk masalları yer alıyordu.
Apsny gazetesinden önce Abazaca eserler üretmeyen yazarlar, gazetenin yayın hayatına başlamasıyla Abazaca yazma konusunda hevesli oldular. Gazetede Dirmit Gulya’nın makaleleri, şiirleri ve hikayelerinin yanı sıra gelecekte önemli eserler verecek olan M. Lakerbay, M. Kaşba, J. Kogon, D. Darsalya, S. Hokerba ve M. Çalmaz gibi yazar ve gazetecilerin yazıları yayınlanıyordu.
Apsny gazetesi, 1921’de yayın hayatına nokta koydu. (apsnyteka.org)
Çeçence gazete: Daymokh
Daymokh (Anavatan), Çeçen dilinde basılan ve sosyo-politik konuları ele alan, Çeçen kültürü ve tarihiyle ilgili materyaller yayınlayan ilk gazetedir. 23 Nisan 1923’te yayın hayatına başlayan Daymokh’un kurucusu ve editörü Çeçen yazar Saidbey Arsanov’dur. Haftada üç kez yayınlanan gazetenin tirajı 1970’li yıllarda 17 bin iken bugün 5 bindir.
Yayın hayatına “Sovyet Özerk Bölgesi Çeçenya” adıyla başlayan gazete 1925 yılında Serlo (Işık), 1934 yılında Leninan nek (Lenin’in yolu) adlarıyla yayınlandı. 1991 yılından itibaren Daymokh adıyla yayınlanmaya başladı. Daymokh gazetesi, 1944-1957 Çeçen sürgünü ve 1990-2000’de ise Çeçen savaşları nedeniyle yayınına ara verdi.
Daymokh gazetesi, halkın kimliğinin devam etmesinde anadilin korunmasının büyük önemi olduğunun altını çizmektedir. (grozny-inform.ru, old.mkchr.com)
Osetçe gazete: Hurzarin
Hurzarin (Şafak), Güney Osetya’nın en eski gazetesidir. Oset dilinde yayın yapan gazete, haftada beş gün yayınlanmaktadır. Ekonomik, siyasi ve sosyal yaşama dair makalelerin yayınlandığı gazetede Oset kültürü ve diline dair makaleler de yer almaktadır.
1 Ocak 1924’te Hurzarin adıyla ilk baskısı yapılan gazetenin adı 1932’de Komünist, 1957’de ise Soveton İriston adıyla yayınlanmıştır. Latin alfabe versiyonlu makalelerin yer aldığı ayrı bir internet sitesi olan gazete, 1973 yılında “Onur Rozeti” ile ödüllendirilmiştir. 1975’te 13 binlere ulaşan tiraj ise 1700’e düşmüştür. (dic.academic.ru)
