Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), 11 ili etkileyen 6 Şubat 2023 depremiyle ilgili hazırladığı 2. yıl raporunu kamuoyuyla paylaştı. 2. yılın sonunda, hedeflenen kalıcı konutların yalnızca yüzde 30’unun yapıldığı vurgulanan raporda “Enkaz altında kalan sadece insanlar değil, aynı zamanda devletin tüm mekanizmaları, planları ve organizasyon yapısıydı” dendi.
İnşa çalışmalarıyla oluşturulan yeni iskân alanlarında yaşam alanı sorununun salt barınmaya indirgendiği belirtilen raporda, “Depremin üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen konut projelerini dahi tamamlayamayan siyasi iktidar nedeniyle, AFAD verilerine göre 500 bini aşkın kişi için, bölgenin halen en acil sorunu olan barınma, mevsimsel zorluklar içinde çadırlarda, konteyner kamplarında hayatta kalma mücadelesine dönüşmektedir” ifadelerine yer verildi.
“Yaralar hâlâ kapanmadı”
Hem sorun ve durum saptamalarını hem de sorunların çözümü için izlenmesi gereken yolun adımlarının paylaşıldığı “Kahramanmaraş Depremleri 2. Yıl Değerlendirme Raporu”nda tarım alanlarından barınmaya, ulaşımdan iletişime pek çok konuda yapılması gerekenler paylaşıldı.
Raporda, “Felaketin ardından iki yıl geçti ama yaralar hâlâ kapanmadı, şehirler hâlâ enkaz yığını, insanlar hâlâ belirsizliğin içinde” denirken depremin hemen ardından ve 2 yıl sonunda çekilen uydu fotoğrafları paylaşıldı.
Raporda, “Depremden etkilenen kentlerin dününden, depremin hemen ardından ve ikinci yılından görüntüler göstermektedir ki, depremin ilk gününden bu zamana değişen bir şeyin olumlu yönde değişmemiş, aksine sorunların her geçen gün artmıştır” dendi.
AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2023 yılında bir mitingde yaptığı konuşmada dile getirdiği “Amacımız bir yıl içinde 319 bin konut ve köy evini hak sahiplerine teslim etmektir. Toplamda inşa edeceğimiz konut sayısı 650 bini bulacaktır. Konutuyla, hastanesiyle, kamu binasıyla, tarihi ve kültürel varlıklarıyla tüm şehirlerimizi eski görkemine kavuşturuncaya kadar durmayacağız. Bunun için milletimizden, depremzedelerden bir yıl müsaade istedik, bize bir yıl müsaade edin. Bir yıl içerisinde 319 bin konutu inşallah sizlere teslim edeceğiz” vaatleri hatırlatılan raporda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verileri paylaşıldı ve “Oysa ikinci yılın sonunda gerçekleşen, sadece, kalıcı konutlarda hedeflenenin %30 kadarı tamamlanabildi” dendi.
Raporda şu ifadeler kullanıldı: “Şimdi, ikinci yılın sonunda, ‘Bundan sonra ne olacak?’ diye sormak yerine ‘Neden iki yıldır hiçbir şey olmadı?’ sorusunu sormanın vaktidir. Ne yazık ki 6 Şubat’ta hayatını kaybedenleri anarken, hâlâ kayıp olan binlerce insanın, yıkık kentlerin ve çözümsüzlüğün gölgesindeyiz. Türkiye, sadece bir depremin değil, ihmalin, rantın, beceriksizliğin ve umursamazlığın enkazı altında kalmaya devam ediyor.”
Adalet çağrısı
6 Şubat depremlerinin yaratmış olduğu yıkımda sorumluluğu bulunan herkesin yargı önüne çıkarılması ve bu kişilerden hukuk nezdinde hesap sorulması gerekirken riskli yapıların imalatına izin veren, denetimsizliğin önünü açan, sermayenin kârlılığını artırmak için imalat sonrası tüm olumsuzluklara göz yumanların cezasız, hatta soruşturmasız bırakıldığı vurgulanan raporda, “Şimdi soru şu: Bu yıkımın hesabı sorulacak mı, yoksa siyasi irade bir kez daha sorumluluktan kaçmayı başaracak mı?” denerek adalet çağrısında bulunuldu.
