1998 yılında Kosova’dan 22 Çerkes aile vatanlarına, Kafkasya’ya dönmüş ve kendileri için inşa edilen Mafehable köyüne yerleşmişti. Diaspora Çerkeslerinin en büyük kitlesel geri dönüşüydü o gün. O gün günlerden 1 Ağustos’tu.
XIX. yy’da, kadim vatanlarını işgal etmek için harekete geçen Çarlık Rusya’sına karşı direnen Çerkesler, maruz kaldıkları soykırım ve sürgün sonucu dönemin Osmanlı İmparatorluğu topraklarına sürgün edildiler. Bir kısmı Balkanlar’a yerleştirilmişti. İşte onlardan kalan 22 aile, eski Yugoslavya’nın dağıldığı dönem yaşanan iç savaş nedeniyle Kafkasya’ya döndü.
Çerkesler, 1864 yılından bu yana iki ayaklı bir mücadele içindeler:
*XIX. yy’da maruz kaldıkları soykırım ve sürgüne yönelik adalet,
*Kimliklerini yaşatabilmek, yeniden üretebilmek ve geleceğe taşıyabilmek için demokrasi mücadeleleri.
Adalet mücadelesinde; maruz kaldıkları soykırım ve sürgünü dünya kamuoyunun bilmesi, sürgün edildikleri anavatanlarına dönüşlerinin koşulsuz bir hak olduğunun kabul edilmesi için uğraşılarını sürdürüyorlar.
1 Ağustos, Çerkeslerin vatanlarına dönüşünü temsil eden bir güne dönüştü.
Bugün; Çerkeslerin binlerce yıl yaşadığı, dilini-kültürünü oluşturduğu ve yeniden ürettiği; Setenay’ın, Nartların anlatıldığı anavatanlarını bir kez daha hatırladığı, belli ki hiç unutmayacağı gündür.
Jıneps Yayın Kurulu
