“Beslan Anneleri” STK’sı, terör saldırısına ilişkin henüz tamamlanmayan, 10 Mayıs’ta yeniden 1 Aralık 2023’e kadar uzatılan soruşturmanın hızlandırılması çağrısında bulundu ve rehine kurtarma operasyon merkezi üyelerine yönelik cezai kovuşturma yasağının kaldırılması için mahkemeye başvurduklarını duyurdu. Ella Kesaeva ve Aneta Gadieva, Rusya’nın AİHM’nin bulgularını görmezden geldiğini ve rehineler arasında çok sayıda can kaybına yol açan koşulları araştırmayı reddettiğini belirtti. Görgü şahitlerinin yanı sıra ilk defa Aralık 2018’de, Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi Cumhurbaşkanlığı elçisi Alexander Matovnikov, resmen okula bir tanktan ateş açıldığını doğrulamıştı. Terör mağdurlarından Elvira Tuaeva da terör mağdurlarının hâlâ statülerinin olmadığını hatırlattı. Çeşitli terör eylemlerinin mağdurları uzun yıllar devletin terör eylemi mağdurlarına yardım etme yükümlülüğünü tanımlayacak bir yasa çıkarmaya çalışıyor. Temmuz 2022’de Beslan terör eyleminin mağdurları, tıbbi bakıma erişimdeki engellerden şikâyetçi oldular.
Beslan Okul No. 1’in alanında, modern müze teknolojilerinin kullanılacağı bir müze yapılması da planlanıyor. Eski okulun duvarları daha fazla yıkımdan korunmuş ve daha önce patlamadan zarar gören spor salonu tamamen çökmemesi için bir anıt lahit ile korumaya alınmıştı. Kuzey Osetya hükümetinin basın servisinin internet sitesinden 10 Ağustos’ta bildirdiğine göre, proje çözümleri Beslan Anneleri Komitesi ve terör saldırısı mağdurlarıyla tartışıldı. Tarih öğretmeni ve yeni yerine taşınan okuldaki Beslan trajedisine adanan mütevazı okul müzesi müdürü, terör eyleminde iki çocuğunu kaybeden Nadezhda Gurieva, fikir aşamasındaki “Beslan Okul No. 1, Uluslararası Kültür ve Vatanseverlik Merkezi”ne ve müzeye ihtiyaç olduğu en başından beri belliydi” diyerek şunları ekledi: “Daha spor salonunda rehine olarak otururken bunun yapılması gerektiğini anlamıştım, ama her şey bittiğinde kimsenin umursamadığını anladım ve okuldaki çocuklarla birlikte materyalleri toplamaya başladık ve yeni bir okul inşa ettiklerinde her şeyi oraya taşıdık.” Sergilenenler arasında boyutları ve duygusal etkisi nedeniyle kendi okullarında yer almayan materyaller de olduğunu belirterek, bunları doğrudan terör eyleminin gerçekleştiği yerde oluşturulacak yeni müzeyle paylaşmaya hazır olduklarını söyledi.
“Beslan Anneleri” Komitesi de yeni inşaatın halkın kaynaşma mekânı olacağını söyleyerek destek verdi ve yeni müzenin yaşananların anısının korunmasına yardımcı olacağını umduğunu vurguladı. Komitenin başkan yardımcısı Aneta Gadieva, trajik olayların anısının korunmasının terör saldırısının soruşturulmasından sonraki ana görevlerden biri olduğunu söyledi. Ona göre artık asıl görev, bu mekânları sergilerle ve yeni anlamlarla doldurmak, kişisel hikâyeler aracılığıyla bu insanların yaşadığı sorunları ve acıları anlatmak. Tüm okulun projenin uygulanmasına dahil olacağını belirten Gadieva, “Müzenin, saldırının 20. yıldönümünde faaliyete geçeceğini umuyoruz” dedi.
“Beslan’ın Sesi” aktivisti Emma Tagaeva ise müze inşaatına karşı çıktığını söyleyerek “Beslan’daki terör saldırısına ilişkin soruşturma henüz tamamlanmazken, bu bölgede bir müze inşa edilmesi delilleri yok edebilir” dedi. Bu, “Beslan’ın Sesi”nden Emma Tagaeva’nın ve insanların öldüğü yerde müze yapılmaması çağrısına imza atan 380 mağdurun da ortak görüşü. Gurieva ise Tagaeva’nın, “kanıtların yok edilebileceği” gerekçesiyle müzenin inşasına karşı argümanlarının geçerli olmadığına inanıyor. “Okul yedi yıl boyunca çatısız kaldı ve orada bulunabilen tüm deliller yıllar içinde dökülüp atıldı. Hem çatı hem de tavan çöktü. Orada başka birinin ölmemesi için bunun güçlendirilmesi gerekiyordu” dedi. Okulda rehin alınanlardan Agunda Vataeva da ilk başta müze fikrinden hoşlanmadığını ancak “Beslan Anneleri” ile görüştükten sonra fikrinin değiştiğini söyledi: “Bu okulun bir öğrencisi olarak benim için özellikle değerli olan şey, okulun anısını, tarihini, çalışanlarını ve binanın kendisini korumaya çabalamalarıdır” dedi.
Son olarak, 1 Eylül’de “İzvestia”, müfettişlerin İnguşetya yerlisi Aslanbek Parchiev’i tanımlanamayan Beslan teröristlerinden biri olarak adlandırdığını bildirdi. Akrabaları ise onun saldırıyla ilgisi olduğuna inanmadıklarını söyledi.
