Zamanın hızına teslim olmuş çağdaş medya düzeni, bilgiyi çoğaltırken anlamı tüketen tuhaf bir paradoks üretmektedir. Haber akışı hiç olmadığı kadar yoğun, fakat düşünsel derinlik hiç olmadığı kadar sığdır. Gerçeklik, görüntünün ve hızın gölgesinde silikleşirken; bellek, sistemli bir unutma pratiğiyle aşındırılmaktadır. Böyle bir vasatta gazetecilik, yalnızca bilgi aktarma işi değil, aynı zamanda hafızayı koruma, vicdanı diri tutma ve sözü sorumlulukla taşıma meselesi haline gelmiştir. Jineps, benim için tam da bu noktada anlam kazanır: O, yalnızca bir yayın organı değil; etik, düşünsel ve politik bir konum alışın ifadesidir.
Jineps’in yayın çizgisi, Çerkes toplumunu folklorik egzotizme sıkıştıran yüzeysel yaklaşımlardan köklü biçimde ayırıyor. Kimliği, romantize edilmiş bir geçmiş anlatısına ya da donuk bir kültürel forma indirgemiyor. Aksine, tarihsel süreklilik içinde şekillenen, siyasal bağlamlarla dönüşen ve toplumsal mücadelelerle yeniden kurulan dinamik bir varoluş alanı olarak ele alıyor. Bu yaklaşım, geçmişi kutsallaştırarak dondurmak yerine, onu bugünün sorularıyla yüzleştiren eleştirel bir düşünsel zemine taşıyor.
Gazetede yer alan yazılar, akademik titizliği toplumsal sorumluluk bilinciyle harmanlayan özgün bir perspektif sunuyor. Kafkasya tarihi, sürgün politikaları, diaspora kimliği, dil meselesi, sınıfsal konumlanış ve siyasal aidiyet tartışmaları; hamasi söylemlerden ve nostaljik duygusallıktan arındırılmış biçimde ele alınıyor. Bu yönüyle Jineps, yalnızca bilgi aktaran bir araç olmaktan çok, düşünce üreten ve sorgulamayı örgütleyen bir kamusal alan işlevi görüyor. Okurunu pasif bir tüketici olarak değil, eleştirel aklın aktif bir öznesi olarak konumlandırıyor.
Benim Jineps ile kurduğum bağ ise çoğu zaman gündelik hayatın içinden süzülen sahici karşılaşmalarla derinleşir. İş-güçten vakit buldukça gittiğim Adana Çerkes Derneği’nde ya da eş-dost, akraba ziyaretlerinde, Kafkasya tarihi, Çerkes aile yapısı ve diaspora sosyolojisi üzerine yapılan sohbetler, benim için sıradan muhabbetler değil; kolektif hafızanın yeniden inşasına katkı sunan düşünsel buluşmalardır. Bu sohbetlerden birinde, gençlerden birinin merakla sorduğu “Ne okursunuz?” sorusu, aslında çok daha büyük bir ihtiyacın ifadesiydi: Kendi geçmişini, kimliğini ve dünyadaki varoluş nedenini tarafsız, samimi ve gerçekçi biçimde ilk elden öğrenme arzusu.
O an fark ettim ki, vereceğim cevap yalnızca kişisel bir okuma listesinden ibaret olamazdı. Dijital arşivimdeki makalelerden kütüphanemdeki kitaplara uzanan okuma serüvenimin merkezinde neden özellikle Jineps’in yer aldığını anlatmam gerekiyordu. Çünkü benim Çerkesler üzerine kurduğum düşünsel çerçevenin büyük bölümü, bu gazetede yayımlanan yazılar sayesinde şekillenmişti. Anavatan ile diaspora arasındaki karmaşık bağları, tarihsel kırılmaları ve sosyopolitik süreklilikleri en berrak biçimde burada takip edebilmiştim.
Gençlerin gözlerindeki dikkat ve suskunluk, anlatılanların yalnızca bilgi değil, aynı zamanda anlam taşıdığını gösteriyordu. Bu an, bana ağır ama onurlu bir sorumluluk yükledi: Onlara, Çerkesler için mücadele eden, onurlu, sabırlı, kararlı insanların varlığını ve direncini anlatmak. Çünkü bir halkın gerçek tarihi, yalnızca sürgünlerin ve kayıpların değil; aynı zamanda ısrarlı direnişlerin, inatçı varoluş çabalarının ve bitmeyen adalet arayışlarının toplamıdır.
Ancak tam da burada, üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir başka gerçeklik ortaya çıkmaktadır: Jineps gibi büyük bir emekle var edilen, düşünsel ve etik bir direniş alanı açan bir gazetenin, Çerkes toplumu tarafından yeterince sahiplenilmemesi. Ne yazık ki, birçok derneğin çalışmalarında Jineps’in gençlere ve daha geniş kitlelere ulaştırılması konusunda gereken özen ve süreklilik gösterilememektedir. Oysa böylesi yayınların varlığı, yalnızca birkaç idealist insanın omuzlarında taşınabilecek bir yük değildir. Bu, doğrudan kolektif bir sorumluluktur.
Sevdiğimiz, değer verdiğimiz, hayatımızda kıymetli gördüğümüz her şey için nasıl maddi ve manevi bedeller ödüyorsak; gazetemizin sürekliliği için de aynı kararlılığı ve fedakârlığı göstermemiz gerekir. Jineps’i yalnızca takdir etmek, övgüyle anmak yetmez. Ona sahip çıkmak; abone olmak, yaygınlaştırmak, gençlerle buluşturmak, dernek etkinliklerinin doğal bir parçası haline getirmek ve sürdürülebilir bir destek mekanizması kurmakla mümkündür. Bu bilinç, diaspora Çerkeslerinin içselleştirmesi gereken temel bir sorumluluktur.
Çerkes toplumunun ve Çerkes derneklerinin bu konuda daha sistemli çalışmalar yürütmesi, genç kuşaklara dönük bilinçli yayın politikaları geliştirmesi ve Jineps’i ortak bir değer olarak sahiplenmesi, yalnızca bir kültürel tercih değil; aynı zamanda politik ve ahlaki bir zorunluluktur. Bu yönde atılacak her adım, kolektif hafızanın güçlenmesine, kimlik bilincinin derinleşmesine ve toplumsal dayanışmanın yeniden inşasına katkı sunacaktır.
Jineps’in en güçlü yanlarından biri, hâkim siyasal ve kültürel söylemlerin dışında kalan seslere ısrarla alan açmasıdır. Görünmezleştirilenin sözünü görünür kılar, bastırılanın hikâyesini kamusal alana taşır. Bu tavır, onu yalnızca bir kültür gazetesi olmaktan çıkarıp; etik bir direniş pratiği haline getirir. Unutmanın normalleştirildiği, sessizliğin erdem sayıldığı bir dünyada, hatırlamak ve hatırlatmak politik bir eylemdir. Jineps, bu eylemi süreklilikle ve kararlılıkla sürdürmektedir.
Gazetenin ulusal medyaya yansıyan yüzü, savunularının netliği, düzenlediği kimi etkinlikler ise bu düşünsel üretimi yalnızca sayfalarla sınırlamaksızın; onu yaşayan, dönüşen ve çoğalan bir toplumsal etkileşim alanına evriltiyor. Böylece Jineps, okur-yazar ayrımını aşarak, ortak aklın ve kolektif üretimin zeminini kuruyor. Akademik bilgi ile toplumsal pratik arasındaki kopukluğun derinleştiği bir çağda, bu yaklaşım hayati bir önem taşıyor.
Sonuç olarak Jineps, benim için yalnızca düzenli okuduğum bir gazete değildir. O, hafızayla kurulan vicdani bir bağ, sözle üstlenilen etik bir sorumluluk ve düşünceyle sürdürülen politik bir ısrardır. Her sayısı, yalnızca bilgi sunmaz; aynı zamanda insanı düşünmeye, sorgulamaya ve yeniden konumlanmaya davet eder. Bu nedenle Jineps, benim hayatımda bir yayın organı olmanın çok ötesinde; entelektüel dürüstlüğün, kültürel direncin ve toplumsal vicdanın sürekliliğini temsil eden kolektif devrimci bir emektir.
