Çerkesya’nın orta yerinde ada gibi kalan Adıgey Cumhuriyeti’nin lağvedilerek Krasnodar Kray’a bağlanması planlarına karşı alternatif bir çıkış geldi.
Adıge sivil örgütlerinden biri olan Çerkes Kongresi, ‘Federal merkezin amacı bölgeleri birleştirmekse o halde bir cumhuriyeti kaldırıp daha alt statüde olan bir bölgeye katmaktansa Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes ve Şapsığ bölgesini kapsayan tarihi Çerkes toprakları birleştirilip Çerkesya kurulsun’ önerisini ortaya attı.
Çerkes Kongresi Başkan Yardımcısı Zaur Dzeukojev, (..)federal merkezin bölgeyle ilgili planlarına şu itirazı yöneltti: “Öncelikli olarak ülkenin ‘de jure’ statüsü kray ve valilik statüsünden daha üstün. Biz hukuki olarak devletiz. Tarihte ise bir devletin valiliğe bağlanış örneği yoktur. Bunlar iki eşit ülke değildir. İkincisi, biz bölgenin yerli halkıyız. Ve eğer bölgenin bir şekilde birleştirilerek büyütülmesinden söz ediliyorsa o zaman cumhuriyet kraya değil, kray cumhuriyete bağlanmalıdır. Bu durumda da oluşacak yeni idarenin merkezi Krasnodar’da değil Maykop’ta olmalı. Bu yerli halkın uluslararası hukuktan destek gören hakkıdır. Bölgenin tarihi sınırları çerçevesinde sağlamlaştırılmasını kabul ediyoruz.”
Dzeukojev, “Bir yıl önce Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes ve Şapsığya’dan, federal merkez tarafından sunulan seçenekleri kabul ettiğimize dair bir karar çıkardık. Kabardey’den Şapsığya’ya kadar olan bölüm Çerkesler’in tarihi bölgesi çerçevesinde tek bir bölge olmalı. Ancak biz aynı zamanda bu bölgeye tarihi ismi olan ‘Çerkesya’nın verilmesinden yanayız. Elbette vatanından sürgün edilen Adıgeler’in tarihi vatanlarına geri dönüşü yolunun açık olması gerekir. Böyle bir birleştirme ve büyütme seçeneğini kabul ediyoruz. Buna öncelikli olarak hakkımız var. Bu hak bize Rusya tarafından onaylanan BM tüzüğü ile verildi” dedi.
Dzeukojev, ülkede yaşayan nüfus oranlarına bakmadan önce, ülkenin yerli halkı Adıgeler’in neden vatanlarında azınlıkta kaldıklarının düşünülmesi gerektiğini söyledi. Adıgeler’in kendi topraklarından sürüldüklerini hatırlatan Dzeukojev, Çerkes sivil organizasyonları tarafından Adıge soykırımının tanınması talebiyle yapılmış başvurunun Avrupa Parlamentosu’nda olduğunu da kaydetti. Adıgey Cumhuriyeti’nde son kayıtlara göre yaşayan Adıge nüfusu yüzde 22,9. Ülke nüfusunun yüzde 68,4’ini Ruslar oluşturuyor. (Ajans Kafkas)
Sayı : 2007 06
