“Уащхъуэ мыващхъуэ кIанэ-gök tanrının mavi taş parçası” sözleri; Adıgelerin binlerce yıllık tarihinden günümüze gelen ve “gök tanrısı üzerine yemin etme” olarak tanımlanabilecek törenin başlangıç sözleridir. Anavatan ve diasporada bu sözleri günlük yaşamında hala kullananlara rastlanmaktadır.
Söylencelerden anlaşıldığı kadarıyla, “Уащхъуэ мыващхъуэ кIанэ” diye söze başlayarak ve mavi taşa el basılarak edilen yeminlerden Adıgelerin şüphe etmesi veya bu yemininden dönmesi mümkün değildi. Çünkü büyülü taşın gücünden çok korkulurdu.
Söz konusu taşa Nart destanlarında da rastlanmaktadır. Örneğin, Sosrıko’nun atı Tkhuejey sahibine şöyle der, “Уащхъуэ мыващхъуэ кIанэ-gök tanrının mavi taş parçası” adına; sen erkek olursan, ben sana at olurum. Bununla birlikte Kafkasya’da yaşamış çeşitli halkların gök tanrısı “Уащхъуэ” isminin, Anadolu’nun eski halklarından Hattilerin yazıtlarında yer aldığı da söylenmektedir. Günümüzde bazı araştırmacılar tarafından Hatti Uygarlığı ile Kafkasya’da aynı dönemlerde yaşamış bazı uygarlıklar arasında dil ve kültür açısından bir ilişki olduğu varsayımı daha fazla kabul görmeye başlamıştır. Ve bütün bunlara ek olarak; “Ди Тхьэ, Тхьэшхуэ! Анэдолэу дыщэкъуэладжэ! – Tanrımız, Büyük Tanrı! Anadolu altın vadi!” sözleri günümüze dek ulaşan yakarı veya dualardan birinde geçmektedir.
Çorum Hattuşaş Antik Kenti’nde bulunan “Yeşil Dilek Taşının” Adıgelerin yemin-dua törenlerinde yer alan taşa benzediğini ve günümüze ulaşan dualarda ismi geçen Anadolu’nun Hattuşaş olduğuna düşünen ve de bu toprakların bir zamanlar Nartların yurdunun bir parçası olduğu varsayımlarına inanan Nalçik’te yaşayan bir grup Çerkes, 10 Ekim günü Çorum’a geldi.
Çorum Kafkas Kültür Derneği tarafından organize edilen bazı gezi ve toplantılara katılan misafirler, 12 Ekim günü Hattuşaş Antik Kentinde; bu toprakların Nartların yurdu olduğu, burada bulunan “Yeşil Dilek Taşının” günümüzde hala kullanılmakta olan “Уащхъуэ мыващхъуэ кIанэ” deyiminde adı geçen taşa benzerliğini vurgulamak, bütün bunların Adıge tarihi ve kültüründeki önemine dikkat çekmek amacıyla bir etkinlik düzenlediler. Söz konusu etkinliğe gerekli lojistik desteği sağlayan Çorum Derneği, Kaffed yönetici, üyeleri ile birlikte Kafdav, bölge dernek temsilcileri ve konuya ilgi duyan kardeşlerimiz katıldılar. Katılımcılar ayrıca Hattuşaş Antik Kenti’ni hep birlikte gezdiler ve bilgi aldılar. (kaffed.org)
Nartların Yurdu: Hattuşaş Antik Kenti
