Alman İmparatorluğu’nun Afrika’nın güneybatısında uyguladığı sömürge sisteminin sona erişinin 100. yıldönümü nedeniyle bir açıklama yapan Federal Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier, Almanya’nın eski sömürgesi Namibya’da işlenen suçları ‘soykırım‘ olarak tanımlayarak, Berlin’in Namibya ve ülkenin vatandaşlarına karşı büyük bir sorumluluk taşıdığını ifade etti.
İran ve 5+1 Grubu arasındaki nükleer müzakereler nedeniyle Avusturya’nın başkenti Viyana’da olan Steinmeier adına Almanya Dışişleri Bakanlığı sözcülerinden Martin Schäfer tarafından yapılan açıklamada, “Namibya’da 1904-1908 yılları arasındaki ‘imha savaşı’ bir savaş suçu ve soykırımdır” denildi.
Dışişleri sözcüsü, soykırım suçunun kabulüne ilişkin olarak önümüzdeki dönemde Alman ve Namibya hükümetlerinin bir ortak deklarasyon yayınlayacakları bilgisini de verdi. Sözcü, iki ülke arasında bir ‘ortak gelecek kurulmasının’ hedeflendiğini de dile getirdi.
Ancak, soykırım nedeniyle Alman hükümetinin resmi özür dileyip dilemeyeceği ve herhangi bir tazminat ödemeye hazır olup olmadığı bilinmiyor. Yine Namibya’da şu anda sayıları 300 bin civarında olan Herero, Nama ve Damara halklarının, merkezi hükümete soğuk baktıkları ve Almanya’yla müzakerelerde kimlerin yetkili olacağına dair tartışmaların olduğu da biliniyor.
Hıristiyan Demokrat Birlik Parti’sinden Federal Meclisi Başkanı Norbert Lammert ise “1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere soykırım yapıldığından bahsedenler, Alman ordusunun Alman-Güneybatı Afrikası’ndaki yerli halka karşı işlediği suçları da bu şekilde tanımlamak zorundadır” şeklinde bir açıklama yaptı. “Herero ayaklanmasının bastırılışı bir soykırımdır” ifadesini kullanan Lammert, Die Zeit gazetesine yazdığı bir makalede, “Savaştaki çatışmaların yanı sıra, insanların susuz ve aç bırakılarak öldürülmeye çalışılması, zorunlu işlerde çalıştırılması sonucunda bölgede ve toplama kamplarında onbinlerce Herero ve Nama hayatını kaybetti” şeklinde görüş belirtti.
2004 yılında, dönemin Alman İşbirliği ve Kalkınma Bakanı Heidemarie Wieczoreck-Zeul, Namibya’ya yaptığı ziyarette Herero halkından özür dilemiş, ancak soykırım kavramını kullanmamaya özen göstermişti.
Neler yaşanmıştı?
1884 yılında Almanya’nın ‘himayesine’ giren Güneybatı Afrika ülkesi Namibya, Birinci Dünya Savaşı’na kadar bu statüde kaldı. 1904 yılında ülkede sayıları 100 bine yakın olan Herero halkı isyan etmiş ve çatışmalarda 100 kadar Alman öldürülmüştü.
İsyanın başlamasının ardından Alman general Lothar von Trotha’nın 2 Ekim 1904 tarihli emri, Herero nüfusunun yüzde 80’i ile Nama nüfusunun yüzde 50’sinin yok olmasına sebep oldu. Soykırımdan önce sayıları 50 bin ile 80 bin arasında tahmin edilen Herero halkının nüfusu 15 bine kadar düşmüştü.
Almanya’nın 31 yıl süren sömürgesi 9 Temmuz 1915’te sona ermişti
