Tabelasında 1169 tarihi yer alan, Bakü’deki İçeri Şeher semti, Zeynallı Sokak No: 53 adresinde kayıtlı Lezgi Camisi, kentin en eski yapılarından biri olsa da 2016 yılından itibaren tadilat bahanesiyle Sünni cemaatin ibadetine kapatılmıştı.
Azerbaycan yönetimi önce caminin adını uygun bulmamış, “İbadethaneler etnik adla anılmaz” diyerek tabelasını sökmüş, Selefi örgütlerin yuvalanması tehlikesinden söz etmişti. Lezgi toplulukları bu gerekçelerin inandırıcı olmadığını, Moskova başta olmak üzere Kazan şehrinde ve daha birçok yerde “Tatar Camisi” adında ibadethaneler bulunduğunu belirtmişti.
Son olarak, 26 Mart’ta Azerbaycan hükümeti, camiyi “Madeni Para Müzesi”ne çevirme girişiminde bulundu. Ardından yükselen itirazları göz önünde bulundurarak camiyi “Aşur Camisi” diye adlandırdı ve ibadete açıldığını duyurdu. Bütün bu şaşırtıcı adımlar yangından mal kaçırırcasına atıldığı için inandırıcı olmaktan uzak kaldı. Çünkü camiyi finanse eden, orada ibadet yapan, başta Lezgiler olmak üzere Sünni inançlı kişilerdi. “Aşur” adı ise caminin kubbesini inşa eden mimarın adı olarak bu eser açısından kapsayıcı olamaz.
Azerbaycan’daki benzer uygulamalardan Siniggala (Muhammed) Camisi’nin de etkilendiğini eski bir fotoğraftan anlıyoruz. Alexandre Dumas, 1845 yılında Bakü’yü ziyaret ettiğinde bu caminin minaresine hayran kalmış, bunu “Kafkasya Maceraları” kitabında belirtmişti. Söz konusu minarenin yerinde bugün yeller esiyor.
Haber: Abdullah Kubalı
