Askerileşme, kemer sıkma politikası ve emperyalist saldırganlık dünya çapında tırmanıyor. Filistin’den Latin Amerika’ya, Afrika’dan Asya’ya halklar ve hareketler işgal, sömürü ve kolonyal baskı ile karşı karşıyalar.
2027 yılı, Sömürgecilik ve Emperyalizm Karşıtı Kongre’nin (Brüksel, 1927) 100. yıldönümü. 2027 yılında sadece tarihsel bir “an/moment” hatırlanmayacak. Günümüz için de dersler çıkarılacak.
1927 Kongresi’ni, Emperyalizme ve Sömürgecilik Baskısına Karşı Birlik düzenlemişti. Toplantı, anti-kolonyal savaşımın önderlerini, sendikacıları, entelektüelleri ve aktivistleri bir araya getirmişti. Katılımcılar arasında Lamine Senghor, Jawaharlal Nehru ve Carlos Quijano gibi önemli isimler vardı.
Amaç, emperyalizme karşı ortak bir cephe oluşturmaktı. Etkinlik, kurtuluş hareketlerini birbirlerine bağladı. Bir yandan da uluslararası dayanışmanın temellerini attı.
100. yıl etkinliğini, Emperyalizm Karşıtı Birlik Yüzüncü Yıl Kampanyası (LAI27) düzenliyor. Sıradan bir hatırlama ve hatırlatma işlevinin ötesinde bir şey amaçlanıyor. 1927 Kongresi tüm yönleriyle irdelenecek. Ve bu ilerici birikim bugünün gerçekleri ışığında yeniden yorumlanacak.
LAI27 tam olarak şunları amaçlıyor:
1. Farklı kıtalardaki örgütler ve girişimler arasında bağ kurmak;
2. Direniş hareketlerinin ortak tarihini gün ışığına çıkarmak;
3. Uluslararası dayanışmayı güçlendirmek;
4. 21. yüzyılda anti-emperyalist ve anti-kolonyal enternasyonalizmi canlandırmak.
100. yıl etkinliğinde dünyanın farklı köşelerinden hareketler, sendikalar, araştırmacılar, sanatçılar ve aktivistler bir araya gelecek.
Yazının sonuna yaklaşırken, 1927 Kongresi’nin seslerinden biri olan Uruguaylı Carlos Quijano’yu okurlarıma tanıtmak istiyorum.
Carlos Quijano (1900-1984) Montevideo kentinde dünyaya geldi. Rus Devrimi’nden ve Jose Enrique Rodo’nun tezlerinden etkilendi. Centro de Estudios Ariel’in eş-kurucusu oldu. Hukuk okudu. 1923 yılında dereceyle mezun oldu. Sorbonne Üniversitesi’nde ekonomi ve siyaset bilimi okumak üzere Paris’e gitti. Kurucularından olduğu AGELA derneğinin genel sekreterliği görevini üstlendi. AGELA, Latin Amerikalı öğrencilerin örgütüydü. Dernek, Amerikan emperyalizmine karşı çıkıyordu. Avrupa yıllarında Quijano’ya ilham veren düşünürler arasında Antonio Gramsci, Georges Sorel ve Benedetto Croce vardı.
Carlos Quijano; Brüksel, Moskova ve Havana’da uluslararası kongrelere katıldıktan sonra 1928 yılında Uruguay’a döndü. 1929 yılında Ulusal Parti’den vekil seçildi. 1932 yılında bu görevi sona erdi.
Quijano 1939 yılında haftalık Marcha dergisini yayımlamaya başladı. Dergi solcu, milliyetçi ve anti-emperyalist bir çizgi izliyordu. Marcha yayımlandığı 35 yıl boyunca bir yandan Latin Amerika için kültürel referans işlevi görürken, bir yandan da sayfalarını çok sayıda Uruguaylı yazar ve düşünüre açtı. Bu isimler arasında Juan Carlos Onetti, Angel Rama, Emir Rodriguez Monegal, Carlos Real De Azua, Idea Vilarino, Joaquin Torres Garcia, Arturo Ardao, Mario Benedetti, Mercedes Rein, Cristina Peri Rossi ve Jorge Rufinelli’yi sayabiliriz.
Marcha 1974 yılında rejim tarafından kapatıldı. Kısa bir süre hapiste kalan Quijano ülkesini terk etti ve Meksika’ya sürgüne gitti. Hayatını kaybettiği 1984 yılına kadar Cuadernos de Marcha dergisini yayımladı ve üniversitede ders verdi.
