Çeçenler nerelere yerleştirildi?
Muş: Bağiçi, Çöğürlü, Kıyıbaşı, Tepeköy, Serinova
Sivas: Alaçayır, Bozkurt, Canaptal, Demirköprü, Kahvepınar, Kazancık, Yukarıhöyük
Maraş: Altınyayla, Çardak, Gücüksu
Adana: Ağaçlı, Anavarza, Dikilitaş
Yozgat: Karalık, Kesikköprü
Kars: Aydınalan, İslamsor, Yenigazi
Kayseri: Aşağıborandere (Şeşen Jambotey)
Çanakkale: Çınardere
Çeçenlerin Anadolu’ya gelişi, Osmanlı İmparatorluğu ve Rusya İmparatorluğu arasında göçmenlerin kabul edilmesi konusunda imzalanan anlaşmanın ardından 1865 yılında gerçekleşti. Anlaşmaya göre Çeçenler Diyarbakır ve Sivas civarlarına yerleştirilecekti.
Osmanlı adına Musa Kundukhov yönetiminde organize edilen sürgün programıyla 1865 Nisan’ında yola çıkan, yaklaşık 20 bin kişiden oluşan 5 bin aile haziran ayının ortalarında Türkiye’ye vardı.
Çarlık yönetimi, Çeçenleri 28 parti halinde Osmanlı sınırına götürmüştü. Bu iş pahalıya patlamıştı ama Çarlık yönetimi bu ‘güvenilmez’ nüfustan kurtulmak için kesenin ağzını açmıştı.
Verilere göre 4.983 aile, 6.262 at arabası, 1.120 büyükbaş hayvan ve 4.726 at, Terek bölgesinden gönderilmişti.
1868 yılında geri dönmek isteyen Çeçenler, Osmanlı ordusu tarafından zorla engellendi. Zaman içinde 5.857 Çeçen çeşitli yollardan anavatanlarına geri dönmeyi başardı, 1877-78 savaşından sonra da dönenler oldu.
Osmanlı’ya getirilen Çeçenler 4 büyük gruba bölündü. Bir grup Anadolu’da kalırken, ikinci grup Suriye Golan Tepeleri’ne, üçüncü grup Ürdün’de beş köye ve dördüncü grup ise Irak’a gönderildi.
Çeçen nüfusu, 1920’de gerçekleşen Fransa-Suriye Savaşı’nda oldukça azaldı.
Kesin olmamakla birlikte 2002 nüfus sayımlarına göre Türkiye’deki Çeçenlerin sayısı 25 bin olarak tahmin ediliyor. (checheninfo.ru)
Çeviri: Serap Canbek
