Gürcistan’da muhalefeti etkisiz hale getiren iktidar, şimdi de kalan bağımsız sivil toplum örgütlerini tasfiye etmek istiyor.
İktidardaki Gürcistan Rüyası Partisi’nin hâkimiyeti altındaki parlamento, 24 Haziran günü aldığı kararla bir dizi kısıtlama getirdi. Buna göre mahkeme salonlarında kaydedilecek fotoğraf ve video gibi görsel malzemeye sınırlama gelecek.
Muhalefet kaynaklarına göre bu uygulama, zaten ağır darbeler almış olan yargı sisteminde yeni gedikler açacak, şeffaflık ilkesine ciddi biçimde zarar verecek. Muhalifler, mahkeme salonlarının son zamanlarda muhalefeti susturma politikasının başlıca mecrası haline getirildiğine dikkat çekiyorlar.
Yeni kurallara göre, yalnızca mahkemelerin onayladığı kayıtlara izin veriliyor. Anılan yasa değişikliğinin, gösterilerde tutuklanan protestocular hakkındaki kararların açıklanmasının yaklaştığı bir zaman dilimine denk gelmesinin rastlantı olmadığına işaret ediliyor.
Önceki oturumlarda, bazı polisler mahkeme salonunda uygunsuz biçimde otururken kameralara yakalanmışlardı. Yeni yasaklarla Gürcistan Rüyası iktidarı bu tür görüntülerin kaydedilmesinin önüne geçecek. Ayrıca sanıkların bir kısmı savunma yaparken iktidarı kınayan mesajlar vermiş, bu da Gürcistan Rüyası Partisi’ni zor durumda bırakmıştı.
Bazı kıdemli yargıçlara, aralarında ABD, Birleşik Krallık ve Baltık ülkelerinin bulunduğu Batılı devletlerin yaptırım uyguladıkları biliniyor. Kısmen bu engeli aşmak, kısmen de yargıyı denetim altına almak için hâkimlerin maaşlarına iki katına yakın zam yapılıyor.
Önde gelen medya izleme kuruluşlarının yayımladıkları ortak basın açıklamasına göre, anılan yasa değişikliği ile kamuoyunun bilgi alma özgürlüğü engelleniyor.
Parlamento, muhalifler üzerindeki baskıları artırma amacına yönelik olarak, 24 Haziran günü bir adım daha attı ve yürürlükte olan “Konuşma ve İfade Özgürlüğü Yasası”nı değiştirdi. Hedefte masumiyet karinesi vardı. Artık hiç kimse tersi ispatlanana kadar suçsuz kabul edilmeyecek.
Bir başka yasa değişikliğine göre, gazeteciler bilgi kaynaklarını ifşa etmek zorunda olacaklar. Bu kararın araştırmacı gazeteciliğe ciddi bir darbe vuracağı konusunda herkes hemfikir.
Medya Hakları Koalisyonu yeni yasanın medyayı olumsuz yönde etkileyeceği, gazetecileri kendilerine sansür uygulamaya zorlayacağı ve eleştirel düşünceyi sekteye uğratacağı uyarısında bulunuyor.
Resmi makamlar yeni yürürlüğe giren yasa değişikliklerini uygulamaya başladılar. Görevi, anılan yasayı uygulamak olan Yolsuzlukla Mücadele Dairesi adlı devlet kurumu, yabancı ajan yasasına dayanarak, ülkedeki önde gelen STK’lara karşı teftiş başlattı.
Hedef alınan kuruluşlar bu durum karşısında ortak bir bildiri yayımlayarak, isimleri gizli kalması gereken kaynaklarla ilgili bilgileri ifşa etmeyeceklerini duyurdular. Gürcistan’da Rusya ile paralel bir sürecin işlediğini, ülkedeki STK’ların yok edilmesinin amaçlandığını iddia ettiler.
Uluslararası gözlemciler, iktidardaki Gürcistan Rüyası Partisi’nin hızla otoriterleşmeye yöneldiğine dikkat çekiyorlar. Bu iddialarını Doğu Ortaklığı Endeksi verilerine dayandırıyorlar. Buna göre, ülke puanı demokratik haklar, seçimler ve siyasi çoğulculuk kategorilerinde yüzde 38; yargı bağımsızlığı kategorisinde yüzde 20; ifade ve toplanma özgürlüğü kategorilerinde ise yüzde 28 oranında düşüş yaşamış.
Uluslararası gözlemcilerin raporuna göre Gürcistan, AB üyeliğine aday Moldova ve Ukrayna’nın gerisine düşmüş bulunuyor. Ayrıca demokrasi, iyi yönetişim ve hukukun üstünlüğü kategorilerinde de Ermenistan’ın gerisinde. Aynı rapor, Gürcistan piyasa ekonomisi ve enerji politikası gibi alanlarda kısmi bir ilerleme kaydetmiş olsa bile, hükümetin demokratik değerleri hedef alan sistematik saldırıları karşısında bu kazanımların kırılganlığına işaret ediyor.
