Türkiye, son 10 yılda demokrasi alanında ‘kaybettikleriyle’ bir uluslararası rapora daha adını yazdırdı.
Stockholm merkezli Uluslararası Demokrasi ve Seçim Destek Enstitüsü’nün (IDEA) 2021 raporuna göre otoriterliğe kayan ülke sayısı artıyor. Buna göre ABD ilk kez ‘demokrasinin gerilediği’ ülkeler arasına girerken, Türkiye son 10 yılda en büyük gerilemeyi yaşayan ülkeler arasında yer aldı.
“Her zamankinden daha fazla ülke demokratik erozyondan mustarip”
IDEA, ‘daha fazla sayıda ülkenin otoriterliğe doğru kaydığını, tehdit altındaki yerleşik demokrasilerin sayısının da hiç bu kadar yüksek olmadığını’ bildirdi.
“Küresel Demokrasi Durumu 2021 – Pandemi Çağında Direnç Oluşturma” isimli raporda ‘popülist siyaset, muhalifleri susturmak için COVID-19 salgını kısıtlamalarının kullanılması ve toplumları kutuplaştırmak için dezenformasyon’ başlıkları sıralandı.
Euronews Türkçe’nin aktardığı habere göre; IDEA, 1975’ten bu yana derlenen verilere dayanarak hazırladığı araştırmada, “Her zamankinden daha fazla ülke demokratik erozyondan mustarip” değerlendirmesinde bulundu.
Pandemi bahanesiyle yerleşen otoriterlik
Raporda, “Demokratik olmayan rejimler baskılarını arttırdıkça dünya daha otoriter hale geliyor ve birçok demokratik hükümet, ifade özgürlüğünü kısıtlama ve hukukun üstünlüğünü zayıflatma taktiklerini benimseyerek geriye doğru adım atıyor, COVID-19 kısıtlamaları “yeni normal” olma tehdidiyle daha da kötüleşti. Otoriterlik yönünde ilerleyen ülke sayısı, üst üste beşinci yıl, demokratik yönde hareket eden ülke sayısını geride bıraktı. Otoriterlik yönünde yol alan ülke sayısı, demokrasi yönünde ilerleyen ülke sayının üç katı” ifadeleri yer aldı.
En kötü örnek Afganistan
Raporda uluslararası güçlerin çekilmesinin ardından ağustos ayında Taliban tarafından ele geçirilen Afganistan, bu yılın en kötü örneği olurken, Myanmar’da yaşanan 1 Şubat darbesi, kırılgan demokrasinin çöküşüne işaret etti. Diğer örnekler arasında 2020’den bu yana iki darbeye maruz kalan Mali ve cumhurbaşkanının parlamentoyu feshettiği ve olağanüstü hal yetkilerini üstlendiği Tunus yer alıyor.
Brezilya ve ABD gibi büyük demokrasilerde, başkanlar seçim sonuçlarının geçerliliğini sorgularken, Hindistan, hükümet politikalarını eleştirenlerin yargılanmasına tanık oldu. Raporda Macaristan, Polonya, Slovenya ve Sırbistan, demokraside en büyük gerilemelerin yaşandığı Avrupa ülkeleri olarak kayda geçti.
En büyük düşüş Türkiye’de
Raporda, aralarında Türkiye ve Rusya’nın da bulunduğu 20 ülke hibrit (melez) rejim; Çin, Suudi Arabistan, Etiyopya ve İran’ın aralarında bulunduğu 47 ülke de otoriter rejim olarak tanımlandı.
Türkiye’nin, 2010-2020 yılları arasında en büyük düşüşlerden birini yaşadığı dile getirildi. ‘Hibrit rejim’ kavramı, “otoriterlikten demokrasiye geçişini tamamlamamış rejimler” için kullanılıyor.
