Sakarya – 4 – Türkiye Çerkesleri – 62. Bölüm

Değerli okurlarımız,

Ahmet Cevat Benk’in hazırladığı bu araştırma dosyasında; Türkiye’de yaşayan Çerkeslerin yerleşimleri, tarihçeleri, nüfusları, ekonomileri, asimilasyon karşısındaki kayıpları gibi bilgiler paylaşılıyor.

Köyde yaşayan sülaleler başlığı, tek başına halen yaşamakta olan sülaleleri içermemektedir. Köyün kuruluşundan bu yana, tespit edilebilmiş olan bütün sülalelerdir. Yasal düzenlemeler sonucu bir kısım köyler mahalle yapılmıştır. Biz köy olarak ifade etmeye devam ettik.

Sizler de yaşadığınız bölgelerden ya da başka illerden bu konuyla ilgili arşiv bilgilerini ulaştırarak katkıda bulunabilirsiniz.

ahmetcevatbenk@gmail.com

Adapazarı ilçesi Demirbey (İcbariye) Köyü

Bağlı olduğu Adapazarı ilçesine 14 km mesafede, kuzey yönündedir. 1864 sürgünü ile Kıyıboyu Şapsığ bölgesinden gelen Çerkesler tarafından kurulmuştur. 14 hane iskânla kurulan köyde kalan Çerkes hane sayısı 3, toplam hane sayısı ise 65’tir. Köye sonradan yerleştirilen nüfusun tamamı Balkan göçmenleridir.

Anadili ve kültür

Anadilini bilen kalmamıştır. Düğünler yerel usullerle yapılmaktadır. Yabancı evliliklerle ilgili oran tespit edilememiştir.

Köyde yaşayan sülaleler: Hapepxı.

Akyazı ilçesi Kepekli Köyü

Bağlı olduğu Akyazı ilçesine 7 km mesafede, doğu yönündedir. 1860 yılında Karaçay-Çerkes bölgesinden gelen Aşıwa Abazaları tarafından kurulmuştur.

Toplam 70 hane köyün 50’si Abazalardan oluşmaktadır. Köyün çoğunluğu Aşıwa Abazaları olmakla birlikte sonradan yerleşen Apsuwa Abazaları da bulunmaktadır.

Anadili ve kültür

En düşük anadilini bilme yaşı 70’tir. Yabancı evlilik oranı %60’tır. Düğünler karma yapılır.

Köyde yaşayan sülaleler: Brakey, Şemewko, Ajıyba, Agumba, Akırtba, Amıcba, Havik, Dzıba, Xanipha, Azazba, Ayıkba, Pappa, Kozaa, Sımha, Bağ, Akirt.

Söğütlü ilçesi Mağara Köyü

Bağlı bulunduğu Söğütlü ilçesine 11 km mesafede, kuzeydoğu yönündedir. Çerkes Sürgünü sırasında Maksudiye yakınlarındaki kamp alanına geçici olarak yerleştirilen Çerkesler arasından, yoğun sıtma hastalığı nedeniyle İlyas Bey önderliğinde ayrılıp hükümet yetkilileriyle mutabakat sağlayarak iskân olan 15 hane Şapsığ grubundan oluşmuştur. Daha sonradan Bulgaristan, Sinop-Ayancık ve Doğu Karadeniz göçmenleri de yerleşmiştir. Köyde kalan Çerkes hane sayısı 4’tür.

Anadili ve kültür

Anadilini bilme yaşı 65’tir. Yabacı evlilik oranı %50’dir. Düğünler salonda yapılır, bir bölümünde Çerkes oyunları oynanır.

Köyde yaşayan sülalele: Rateku, Agu, Psınethuc.

Akyazı ilçesi Hasanbey Köyü

Sakarya iline 35 km, bağlı olduğu Akyazı ilçesine 4 km mesafede, doğu yönündedir. Köy Aşkaruwa Abazaları tarafından kurulmuştur. Zaman içinde çoğunluğu Doğu Karadenizliler olmak üzere yoğun Abaza olmayan halklardan göç almıştır. Köyde kalan Abaza hane sayısı 4’tür. Toplam nüfusu 200 hanede 791 kişidir.

Anadili ve kültür

Anadilini 70 yaş üstündeki bireyler konuşabilir. Düğünler karma yapılır. Yabancı evlilik oranı %40’tır.

Köyde yaşayan sülalele: Eygba, Gumba, Xanipa, Ĺis.