Türkiye’de farklı alanlarda çalışan ve anadili konusunda duyarlı olan sivil toplum aktörleri tarafından 2020 yılında kurulan Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA), UNESCO’nun 1999 yılında ilan ettiği 21 Şubat Dünya Anadili Günü’nde, geçen iki yılda olduğu gibi bir bildiri yayımladı.
Bu sene 23.sü kutlanan Dünya Anadili Günü için ‘Anadilimizi bizimle yaşıyor’ başlığıyla 27 dilde hazırlanan metni, aralarında Jineps Gazetesi’nin de olduğu 121 kurum imzaladı. Abhaz Dernekleri Federasyonu (ABHAZFED), Alan Kültür ve Yardım Vakfı, Almastı Çerkes Kadın Hareketi, Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED), Koyu Siyah Yayıncılık, Marje Podcast, Mızağe Dergi, Papirüs Yayınları, Şamil Eğitim ve Kültür Vakfı, 1864 Hafıza Merkezi ve KAFFED’e üye 39 dernek imzacı kurumlar arasında yer aldı.
Bildiri Abazaca (Apsuwa ve Aşuwa-Aşkarıwa diyalektleri), Adigece (Batı ve Doğu diyalektleri), Arapça, Arnavutça, Boşnakça, Bulgarca, Çeçence, Batı Ermenicesi, Farsça, Gürcüce, Hemşince, Kurmancî, Ladino, Lazca, Makedonca, Osetçe, Pomakça, Romanes, Romeika, Rumca/Yunanca, Süryanice (Turoyo), Türkçe, Zazacanın yanı sıra İngilizce ve Rusça hazırlandı.
DHİBRA bildirisi
Sokakta, evde, işyerinde, şarkılarımızda, sevincimizde, üzüntümüzde anadillerimiz bizimle yaşıyor. Dillerimiz tıpkı doğamız gibi yeni dünyanın karmaşasında, politik ve ekonomik nedenlerle göz ardı ediliyor.
Bizler; çocuklarımızın da anadillerinde yaşamalarını istiyoruz. Bu konuda, devletin ve kişilerin üzerine düşen görevleri yerine getirmesini bekliyoruz. Anadillerimizin önündeki engellerin kaldırılmasını ve dillerimizin teşvik edilmesini talep ediyoruz. Farklı dillerin bir arada yaşayıp gelişmesinin, barışın ve toplumların kardeşliğinin garantisi olduğuna inanıyoruz. Unutmayalım; dil hakkı, insan hakkıdır.
Doğamızı, sokaklarımızı, müziğimizi, anadilimizi bırakmıyoruz!
Anadilimiz bizimle yaşıyor, biz de anadilimizle yaşıyoruz!
21 Şubat Dünya Anadili Günü Kutlu Olsun!
