Son yıllarda Suriye’den gelip tarihi anavatanları Kuzey Kafkasya’ya yerleşenlerin sayısı artıyor ama Kafkasya’yı terk edip Avrupa’ya gidenlerin sayısı da aynı hızla artıyor.
2012-2013 yıllarında Adıgey, Kabardey-Balkar ve Karaçay-Çerkes’e yaklaşık 3 bin Suriye Çerkesi gelmişti. 2014-2015’te ise bine yakın Suriye Çerkesi Kafkasya’yı terk edip Avrupa’ya gitti.
Bunun birkaç nedeni var. Birincisi, resmi kurumlar mültecilerin yerleşim, iş bulma ve kolaylaştırılmış vize gibi sorunları konusunda bir destek sağlamadı.
Suriye Çerkeslerinin maddi sorunları çok büyük boyuttaydı, aktivistlerin ve sivil toplum kuruluşlarının yardımları da şartları düzeltmeye yeterli olmadı.
Bir başka neden ise demografik anlamda güçlenmek isteyen Avrupa ülkelerinin mültecileri davet etmesi oldu. Ev, iş, yasal statü ve sosyal destek sözleri verildi. Adıgey’de yaşayan bir çok Suriye Çerkesine bu davet mektuplarının gittiğini biliyorum. Bu davetlere karşı koyamadılar. Bunun için kınanmamalılar çünkü ekonomik krizler ve savaşlar her zaman kitlesel göçlere neden olur.
Avrupa’ya gidişler 2015 yılında daha da arttı. Avrupa’ya gittikten sonra Avrupa yaşam standartlarına uyum sağlayamayıp tekrar Adıgey’e dönenler de oldu.
Tüm zorluklara rağmen Adıgey, Kabardey-Balkar ve Karaçay-Çerkes’te kalmaya devam edenlerin arasında çabucak iş bulan, Rusça öğrenen, geçici oturum izni ve devamlı oturum izni alanlar da var.
Suriye Çerkeslerinin Kafkasya’dan Avrupa’ya gitmesi Çerkes kültür birliğini etkiler mi? Bence hayır, günümüzün iletişim imkanlarının desteğiyle kültürel birlik etkilenmeyecektir.
Ama Çerkeslerin coğrafi dağılımının değiştiğini söyleyebiliriz, Avrupa’da binlerce Çerkesten oluşan güçlü bir diaspora nüfusu oluştu.
(kavkaz-uzel.ru-Rusya Bilimler Akademisi Medeniyetler ve Bölgesel Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Naima Neflyaşava’nın makalesi)
Çeviri: Serap Canbek
