İrfan Çağatay Aleksiva

9 yazı
Laz dil, tarih ve kültür araştırmacısı; Ogni ve Uncire dergilerinin editörü.

Laz tarihinin ortaçağından: Lazia Metropolitliği

Lazlar 1461’de Fatih’in Trabzon’u zaptından sonra 17. yüzyıl ortalarında Müslümanlaştılar. Bu İslamlaşma, dahil oldukları grupların renklerine boyanmayı seven Lazlar için çok zorlu bir süreç olmamış gibi görünüyor. Ortaçağ boyunca devlet örgütlenmesi, kilisenin...

Deryada Abaza gemileri vardur: Abaza ve Megrel korsanlar Lazistan kıyılarında

Osmanlıların Doğu Karadeniz hâkimiyeti neredeyse kale-şehirlerle sınırlı olmuştur. Faş, Sohum Kale, kuzeyde Anapa’ya kadar dar sahil şeridini elinde tutan Osmanlılar zaman zaman içerilere doğru girmeye çalışmışlarsa da bölge halkının otoriteye itaat...

Kelimelerin tarihinden

Jıneps’teki yazılarım tarih ve kültürel çalışmalarla ilgili olmuş hep. Ama bugün kelimelerin tarihinden bahsetmek istiyorum. Lazcanın Arhavi-Hopa taraflarında malum çiftlik hayvanı “koyun” için kullanılan Lazca kelimemiz çxuri/mçxuri/nçxuri’dir. Viçe, Ardeşen ve Pazar tarafında...

Laz Komünist İxi Memedi

Hopa’nın Azlağa Köyü, Osmanlı döneminde Abuislah, Cumhuriyet döneminde ise Esenkıyı adıyla anılır. Burası pek çok Laz aydını yetiştirmiş, nevi şahsına münhasır eski bir köydür. Oxvame Dağı’ndaki kilise harabesi, Sultan Selim Tepesi,...

93 Muhaciri Başıbozuk Lazlar

Halk arasında 93 Harbi olarak da bilinen 1877-78 Osmanlı Rus Savaşı ile o dönemin Lazistan Sancağı’nın doğu kazalarından pek çok muhacir sonraki 15 yıl boyunca ata topraklarını terk ederek, Osmanlı ülkesinin...

Laz Halk İnançları ve Mitolojisi

Heyamola yayınlarından çıkan yeni kitap çalışmam “Laz Halk İnançları ve Mitolojisi” 2011’de temeli atılan bir proje. Ama aslında son iki yılda yoğunlaşabildim ve önceki makalelerimi de içerecek şekilde nihayet kitaplaştırabildim. Halk inançları,...

Lazca üniversiteye girmeli!

Seçmeli derslerin gündeme geldiği 2012 yılı haziran ayından sonra özellikle öğrenci ve velileri örgütlemeye ve Lazca seçmeli derslerin öğrenciler tarafından seçilmesini sağlamaya yönelik bilhassa Hasan Uzunhasanoğlu’unun çabaları olmuştu. Bazı okullarda sınıf...

Abhazya’da Bolşevik Lazların Gerilla Birliği: Laz Timi

Lazlar 19. yüzyılın sonlarında nüfusu az, ancak oldukça verimli arazilere sahip olan Abhazya’ya gurbetçi olarak gelip çiftliklerde yarıcılıkla uğraştılar. Bu kişiler daha sonra buralardan arazi alarak yerleştiler ve kalıcı köyler oluşturdular....

Bir Kafkasolog: Wolfgang Feurstein

Wolfgang Feurstein 1941 Mannheim doğumlu. 27 yaşındayken Türkiye’de yeni gelişmeye başlayan çay tarımı hakkında yüksek lisans tezi yazmak üzere 1965’te Türkiye’ye geldi. Çay tarımını araştırırken Lazları keşfeden Wolfgang, bundan sonraki gerek...