Mısost Ayşen Dağıstanlı

10 yazı

Hafızamda Kalanlar – Söylenmeyen ‘O’ isim – Eylül 2021

Çerkes toplumunun ‘efsane’ kurallar manzumesi Xabze’nin, aile ve toplum ilişkilerinde ‘yüz göz’ olmamak adına milimetrik ayarlarla hayata geçirilmiş kurallarından biriydi. Küçük bir detay gibi görünse de, uymak için gösterilen çaba, bazen...

Hafızamda Kalanlar – Bir Çerkes eğitim geleneği: Atalık (Къан-Пlур) – Ağustos 2021

Günümüzde uygulanmayan ama benim çocukluğumda büyüklerin dedemle ilgili anlattıkları anılardan bildiğim, zamanımıza uyarlansa çocukların eğitimine büyük katkısı olurdu diye düşündüren bir gelenektir. Dedemin Tokat’ta saraciye dükkânında at koşum takımları ve başka deri...

Hafızamda Kalanlar – Neydi o? – Temmuz 2021

Bazen anlamlandıramadığımız olaylar yaşarız. O güne kadar edindiğimiz tecrübeler, ilgi alanlarımız, yaşama bakışımız ve bilinç düzeyimizle yaşadığımız olayı yorumlamaya çalışırız. Kimi ‘epigenetik faktör’, diğeri ‘doğaüstü olay’, bir başkası ‘tesadüf’ ile açıklamayı dener....

Hafızamda Kalanlar – Haziran 2021

Göksu Palas (*) Türk hamamı, Anadolu’nun en köklü ve özgün kültürel değerlerinden biridir. Hamam, yalnızca yıkanma faaliyetinin gerçekleştiği mekân değildi, aynı zamanda sosyalleşme mekânı olarak da önemli bir konumu vardı. Hamamların yanı sıra...

Hafızamda Kalanlar – Pşevu Ali Bey – Mayıs 2021

80’li yılların sonunda Amerika’da ortak bir tanıdığın evinde tesadüfen karşılaşan halam ve Çerkes Ethem’in abisi Reşit Bey’in torunu Reşit ile Kolombiyalı eşinin bulunduğu bu fotoğraf, Rauf Orbay’ın anılarında anlattığı, Milli Mücadele...

Hafızamda Kalanlar – Carl Sagan ve Mısostukho Kuşuk – Nisan 2021

Aile anılarını yazmaya başlamadan önce savaşlar benim için tarih kitaplarında veya filmlerde anlatıldığı haliyle sebep ve sonuçları olan toplumsal olaylardı. Elbette okuduğum veya izlediğim hikâyelerden etkilenir, hüzünlenirdim ama bireylerin, ailelerin ve...

Hafızamda Kalanlar – ‘Uzunyayla Kaymakamı’ Lo Zöhre – Mart 2021

Kaymakam değildi ama hayatım boyunca tanıdığım en etkili yöneticilerden biriydi. Altıkesek’ten çocukluk arkadaşı, aile dostu, şimdiki gençlerin kullandığı isimle ‘kanka’sı Bıc Fuad’ın deyimiyle ‘Uzunyayla Kaymakamı’ydı. Adını nüfusta yazdığı şekliyle Zehra olarak yazmama,...

Hafızamda Kalanlar – Çerkeslerin Asansörle İmtihanı – Şubat 2021

Ankara Adliyesi’nin asansörlerinde Xabze’yi uygulama deneyimi kargaşaya neden oldu. Babamla bir iş için Ankara Adliyesi’ne giderken, komşularından Çerkes bir amcamız, adliyede çalışan eski bir öğrencisinin işlemleri hızlandırabileceğini söyleyerek bize eşlik etmeyi önerdi....

Hafızamda Kalanlar – Пэгъубжэ / Peğubje – Ocak 2021

Miladi takvime göre 7 Kasım 1917’de, Gregoryen takvime göre ise 25 Ekim 1917’de gerçekleşen Ekim Devrimi, dönemin Çarlık Rusya’sında yaşanan ekonomik krizler sonucu halkın Çar’a karşı ayaklandığı, hatta Osmanlı devletinde 1908...

Kaseyko Devlethan ve berjer…

Çocukluğumdan hatırladığım Çerkes yaşlılara ait aklımda kalan bazı imgeler vardır. Ortak özellikleri uzun boylu ve ince olmalarıydı ama en akılda kalıcı özellikleri dimdik duruşlarıydı. Onlardan birinin anlık görüntüsünü ise, kime anlatsam...